Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα αναμένεται να καθηλώσει σήμερα, Τετάρτη 12 Αυγούστου, εκατομμύρια ανθρώπους, καθώς η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει τον βόρειο Ατλαντικό και την Ευρώπη, προκαλώντας ολική έκλειψη Ηλίου.

Το σπάνιο φαινόμενο δημιουργείται όταν η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο. Στις περιοχές που βρίσκονται μέσα στη στενή ζώνη της ολικότητας, το φως της ημέρας θα υποχωρήσει για λίγα λεπτά, η θερμοκρασία θα μειωθεί και στον ουρανό θα γίνει ορατό το αμυδρό ηλιακό στέμμα.

Η διαδρομή της ολικής έκλειψης περνά από τμήματα της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, διασχίζει τον Ατλαντικό και καταλήγει στην Ιβηρική Χερσόνησο. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται η Ισπανία, όπου μεγάλος αριθμός επισκεπτών έχει συγκεντρωθεί σε περιοχές με ανεμπόδιστη θέα προς τον δυτικό ορίζοντα.

Η μέγιστη διάρκεια της ολικότητας θα φτάσει περίπου τα 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, σε σημείο ανοικτά της δυτικής Ισλανδίας. Μέχρι να φτάσει η σκιά στην Ισπανία, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου, η πλήρης κάλυψη θα διαρκεί περίπου ένα λεπτό, ανάλογα με την περιοχή.

Σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση το φαινόμενο θα εμφανιστεί ως μερική έκλειψη. Θα είναι ορατό από μεγάλο μέρος της Ευρώπης, τον Καναδά, ορισμένες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών και τμήματα της βορειοδυτικής Αφρικής.


Από την Πάτρα η έκλειψη δεν αναμένεται να είναι πρακτικά ορατή. Ο Ήλιος δύει σήμερα περίπου στις 20:30, δηλαδή πριν το φαινόμενο προλάβει να γίνει αντιληπτό από τη συγκεκριμένη γεωγραφική θέση. Αντίστοιχα, στην Αθήνα και στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας δεν θα υπάρχει δυνατότητα παρατήρησης.

Ζωντανή μετάδοση από NASA και ESA

Όσοι βρίσκονται εκτός της ζώνης ορατότητας θα μπορούν να παρακολουθήσουν την έκλειψη διαδικτυακά. Η NASA αρχίζει τη ζωντανή κάλυψή της στις 20:15 ώρα Ελλάδας, μεταδίδοντας εικόνες από διαφορετικά σημεία της διαδρομής και συζητήσεις με επιστήμονες.

Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία θα μεταδώσει το φαινόμενο από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre της Ισπανίας, με την εκπομπή της να αρχίζει στις 20:30 ώρα Ελλάδας. Επιστήμονες της ESA θα εξηγούν σε πραγματικό χρόνο όσα συμβαίνουν καθώς η σκιά της Σελήνης θα περνά πάνω από την Ισπανία.

Για τη NASA, η έκλειψη αποτελεί και ένα σημαντικό επιστημονικό εργαστήριο. Ερευνητική ομάδα θα ακολουθήσει τη σκιά με αεροσκάφος μεγάλου ύψους, προκειμένου να μελετήσει το ηλιακό στέμμα, ενώ φοιτητικές αποστολές θα απελευθερώσουν μετεωρολογικά μπαλόνια στην Ισλανδία και την Ισπανία, καταγράφοντας τις επιπτώσεις της απότομης συσκότισης στην ατμόσφαιρα.

Απαραίτητη η προστασία των ματιών

Ακόμη και όταν ο Ήλιος καλύπτεται σε μεγάλο ποσοστό, η απευθείας παρατήρησή του χωρίς κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στα μάτια. Τα κοινά γυαλιά ηλίου, οι φωτογραφικές μηχανές, τα κιάλια και τα τηλεσκόπια χωρίς ειδικά ηλιακά φίλτρα δεν παρέχουν προστασία.

Ασφαλής παρατήρηση μπορεί να γίνει μόνο με πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή με εξοπλισμό που διαθέτει ειδικό φίλτρο τοποθετημένο μπροστά από τον φακό.

Η αστρονομική βραδιά θα συνεχιστεί μετά την έκλειψη, καθώς κορυφώνεται η θερινή βροχή διαττόντων των Περσείδων. Η απουσία έντονου σεληνιακού φωτός δημιουργεί ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την παρατήρηση των «πεφταστεριών» από σκοτεινές περιοχές, μακριά από τον αστικό φωτισμό.