Βουρτσίζουμε τα δόντια μας για να αποφύγουμε την τερηδόνα, την κακοσμία και τις αχρείαστες επισκέψεις στον οδοντίατρο. Η στοματική υγεία όμως, δεν περιορίζεται σε ένα όμορφο χαμόγελο. Οι επιστήμονες εξετάζουν όλο και πιο συστηματικά πώς τα προβλήματα που ξεκινούν από τα ούλα μπορεί να συνδέονται με τη χρόνια φλεγμονή και με παθήσεις που επηρεάζουν την ποιότητα και τη διάρκεια της ζωής.
Στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος βρίσκονται τα βακτήρια που αναπτύσσονται κάτω από τη γραμμή των ούλων και η ανοσολογική αντίδραση που προκαλούν. Οι ερευνητές διερευνούν τον πιθανό ρόλο τους σε μια σειρά συστηματικών προβλημάτων, όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης, η γνωστική έκπτωση, η αρθρίτιδα και ορισμένες παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος.
Η σύνδεση με την υγιή γήρανση
Σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, σχεδόν οι μισοί ενήλικες άνω των 30 ετών έχουν περιοδοντίτιδα, τη σοβαρότερη μορφή ουλίτιδας. Το ποσοστό αυτό πλησιάζει το 60% μετά τα 65, σε μια ηλικία κατά την οποία αυξάνεται παράλληλα η ευπάθεια σε χρόνια νοσήματα.
Παλαιότερη ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο Biogerontology, επισημαίνει ότι η στοματική υγεία ενδέχεται να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επίτευξη «εξαιρετικής μακροζωίας», κυρίως μέσω της επίδρασής της στη συστηματική φλεγμονή. Άλλη έρευνα σε ενήλικες άνω των 65 ετών αναφέρει ότι η περιοδοντική νόσος, η τερηδόνα και η απώλεια δοντιών φαίνεται να συνδέονται με αυξημένο αριθμό ετών ζωής με αναπηρία.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο να ζούμε περισσότερο, αλλά να διατηρούμε την ικανότητα να τρώμε, να μιλάμε και να λειτουργούμε χωρίς πόνο όσο μεγαλώνουμε.
Πώς επηρεάζει η στοματική υγεία το σώμα;
Το στόμα φιλοξενεί εκατοντάδες είδη βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών. Τα περισσότερα αποτελούν μέρος ενός ισορροπημένου οικοσυστήματος. Ορισμένα, όμως, μπορούν να συσσωρευτούν στην οδοντική πλάκα, να περάσουν κάτω από τη γραμμή των ούλων και να προκαλέσουν επίμονη φλεγμονή.
Στην περίπτωση της προχωρημένης περιοδοντίτιδας, τα ούλα μπορεί να μην λειτουργούν ως αποτελεσματικός προστατευτικός φραγμός. Καθημερινές κινήσεις, όπως το μάσημα, το βούρτσισμα ή η χρήση οδοντικού νήματος, μπορεί τότε να επιτρέπουν την είσοδο βακτηρίων στην κυκλοφορία του αίματος. Συνήθως το ανοσοποιητικό σύστημα τα απομακρύνει γρήγορα. Η συνεχής έκθεση, ωστόσο, εξετάζεται ως ένας πιθανός παράγοντας που ενισχύει τη φλεγμονή και σε άλλα σημεία του οργανισμού.
Καθαρισμός & πρόληψη
Η βασική αντιμετώπιση της περιοδοντικής νόσου παραμένει η απομάκρυνση της πλάκας και της πέτρας, ακόμη και από τα σημεία κάτω από τα ούλα. Οι επιστήμονες, όμως, αναζητούν πλέον τρόπους να ελέγχουν και την υπερβολική ανοσολογική αντίδραση που καταστρέφει τον ιστό και το οστό γύρω από τα δόντια.
Η πρόληψη, πάντως, παραμένει ουσιαστική. Παλαιότερη μελέτη συνέδεσε μια προληπτική επίσκεψη στον οδοντίατρο κατά το έτος πριν από τη νοσηλεία με 10% χαμηλότερο κίνδυνο νοσοκομειακής πνευμονίας. Η περιοδοντική θεραπεία μέσα στους προηγούμενους έξι μήνες συνδέθηκε με μείωση του κινδύνου κατά 30%. Πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για αιτιώδεις συνδέσεις, που μας υπενθυμίζουν όμως ότι η φροντίδα του στόματος αποτελεί μέρος της συνολικής πρόληψης.