Με ιδιαίτερη επιτυχία και θερμή ανταπόκριση από μαθητές/-τριες, φοιτητές/-τριες και εκπαιδευτικούς υλοποιήθηκαν οι εκπαιδευτικές και επιμορφωτικές δράσεις του Μουσείου Εκπαίδευσης του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης και Κοινωνικής Εργασίας (Τ.Επ.Ε.Κ.Ε.) του Πανεπιστημίου Πατρών, στο πλαίσιο της πιλοτικής λειτουργίας του, κατά το ακαδημαϊκό έτος 2025–2026.

Στις εκπαιδευτικές επισκέψεις σχολικών μονάδων στον χώρο του Μουσείου συμμετείχαν 150 μαθητές και μαθήτριες από το 43ο Δημοτικό Σχολείο Πάτρας, το Δημοτικό Σχολείο Δρεπάνου, το 5ο Γυμνάσιο Πάτρας, το ΣΔΕ Χαλανδρίτσας, καθώς και από το Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο Κωφών/Βαρηκόων Πάτρας, οι οποίοι/-ες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης μέσα από μια βιωματική και διαδραστική εμπειρία μάθησης.

Ο σχεδιασμός και συντονισμός των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε από τις υπεύθυνες εκπαιδευτικών δράσεων του Μουσείου κ.κ. Αλεξάνδρα Πατρικίου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τ.Επ.Ε.Κ.Ε., και Ευφροσύνη Κωσταρά, μέλος ΕΔΙΠ του ίδιου Τμήματος, ενώ οι ξεναγήσεις υλοποιήθηκαν από την αποσπασμένη εκπαιδευτικό κ. Άννα Λιακοπούλου, με συμμετοχή και της κ. Ευφροσύνης Κωσταρά. Οι δύο εκπαιδευτικές δράσεις για το Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο Κωφών/Βαρηκόων Πάτρας σχεδιάστηκαν ειδικά για μαθητές/-τριες με κώφωση στη Μονάδα Αγωγής Κωφών του Τ.Επ.Ε.Κ.Ε. από τον κ. Κλήμη Άντζακα, Επίκουρο Καθηγητή, και την κ. Ειρήνη Ανδρικοπούλου, μέλος Ε.ΔΙ.Π. και διερμηνέα Νοηματικής Γλώσσας.

Για τους/τις συγκεκριμένους/-ες μαθητές/-τριες οι δραστηριότητες προσαρμόστηκαν κατάλληλα, αξιοποιώντας οπτικά και βιωματικά μέσα, παιχνίδια αλληλεπίδρασης και ειδικά διαμορφωμένο εκπαιδευτικό υλικό που ενίσχυσε την ισότιμη συμμετοχή τους. Σημαντική ήταν η συμβολή των δύο διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας από τη Μονάδα Ισότιμης Πρόσβασης του Πανεπιστημίου Πατρών, κ. Λαμπρινής Παπαπροκοπίου και κ. Γιώργου Αρτεμιάδη, οι οποίοι διευκόλυναν την επικοινωνία και εξασφάλισαν την ισότιμη συμμετοχή των μαθητών/-τριών. Θερμές ευχαριστίες οφείλονται και στην Αντιπρύτανι Φοιτητικής Μέριμνας και Πολιτισμού, κ. Λένα Αλμπάνη, για την άμεση ανταπόκριση στο σχετικό αίτημά μας και τη στήριξή της.

Ιδιαίτερη σημασία είχε, επίσης, η επίσκεψη των εκπαιδευομένων του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Χαλανδρίτσας, παραρτήματος του ΣΔΕ Πάτρας, οι οποίοι μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες, βιώματα και μνήμες από τη σχολική τους ζωή, εμπλουτίζοντας τον διάλογο γύρω από την ιστορία της εκπαίδευσης. Η συμμετοχή ενήλικων εκπαιδευομένων στις δράσεις του μουσείου ανέδειξε τον ανοιχτό και συμπεριληπτικό χαρακτήρα του ως χώρου δια βίου μάθησης και εκπαιδευτικού διαλόγου.

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και οι δραστηριότητες σχεδιάστηκαν με στόχο τη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού και δημιουργικού μαθησιακού περιβάλλοντος, που ενθαρρύνει τη συμμετοχή και την ενεργό εμπλοκή. Οι μαθητές/-τριες συμμετείχαν με ενθουσιασμό σε βιωματικά παιχνίδια, δραστηριότητες δημιουργικής γραφής, εικαστικής έκφρασης και παιχνιδιών ρόλων, καθώς και σε δράσεις παρατήρησης και διερεύνησης των εκθεμάτων, προσεγγίζοντας με δημιουργικό τρόπο πτυχές της σχολικής ζωής και της εκπαιδευτικής ιστορίας προηγούμενων δεκαετιών. Μέσα από τη διάδραση με το μουσειακό υλικό, τα παιδιά ανέπτυξαν τη φαντασία, την παρατηρητικότητα και την έκφρασή τους, ενώ παράλληλα ενισχύθηκαν η συνεργασία, η επικοινωνία και η ενεργός συμμετοχή τους στη μαθησιακή διαδικασία.

Παράλληλα, στο Μουσείο Εκπαίδευσης υλοποιήθηκαν μαθήματα και εκπαιδευτικές δράσεις για φοιτητές/-τριες, στο πλαίσιο των μαθημάτων «Ιστορία της Νεοελληνικής Εκπαίδευσης» (ESW_129) με διδάσκουσα την κ. Α. Πατρικίου, «Μαθητική Αξιολόγηση» (ESW_221) με διδάσκοντα τον κ. Α. Βασιλόπουλο, και «Δημιουργική Γραφή/Αφήγηση – Μέθοδος Project & Δημιουργικότητα» (ESW_422) με διδάσκουσα την κ. Ε. Κωσταρά. Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες προσέγγισαν την ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης μέσα από τα εκθέματα του μουσείου, ενημερώθηκαν για τον σχεδιασμό μιας μουσειοπαιδαγωγικής εκπαιδευτικής επίσκεψης με βάση τα στάδια «πριν, κατά και μετά την επίσκεψη», ενώ συμμετείχαν και στον σχεδιασμό δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής στο μουσειακό περιβάλλον.

Στο πλαίσιο της πιλοτικής λειτουργίας του Μουσείου πραγματοποιήθηκαν, επίσης, δύο επιμορφωτικά σεμινάρια – βιωματικά εργαστήρια για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στις 9 και 12 Μαρτίου 2026, στον χώρο του Μουσείου Εκπαίδευσης και του ΕΑΤΤ του Τμήματος Φιλολογίας. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των σεμιναρίων πραγματοποιήθηκαν από την κ. Αλεξάνδρα Πατρικίου και την κ. Ευφροσύνη Κωσταρά, σε συνεργασία με την Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτ. Ελλάδας. Στα σεμινάρια συμμετείχαν 28 εκπαιδευτικοί από την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, οι οποίοι/-ες επιμορφώθηκαν στον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και την υλοποίηση μουσειοπαιδαγωγικών εκπαιδευτικών επισκέψεων, με βάση τις αρχές της βιωματικής μάθησης και της διαθεματικής προσέγγισης.

Οι δράσεις που υλοποιήθηκαν κατά την πιλοτική λειτουργία του Μουσείου Εκπαίδευσης ανέδειξαν τον ουσιαστικό ρόλο του ως χώρου μάθησης, πολιτισμού και κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Μέσα από τις αρχές της βιωματικής μάθησης, της συμπερίληψης και της ενεργού συμμετοχής, το μουσείο λειτούργησε ως πεδίο σύνδεσης της εκπαιδευτικής κοινότητας με την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης, προάγοντας τη δημιουργικότητα και τον εκπαιδευτικό διάλογο. Η ανταπόκριση μαθητών, φοιτητών και εκπαιδευτικών επιβεβαίωσε τη δυναμική του ως ζωντανού εκπαιδευτικού και πολιτισμικού οργανισμού με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.