Διασκέδαση
Καποδίστριας
Σκηνοθεσία: Γιάννης Σμαραγδής
Διάρκεια: 128 λεπτά
Είδος: Βιογραφία, Ιστορική
Πρωταγωνιστές: Αντώνης Μυριαγκός, Ηλέκτρας Φραγκιαδάκη, Μάξιμος Μουμούρης
Έτος παραγωγής: 2025
Περιγραφή:
Η ιστορία του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας παρουσιάζεται ως συνέχεια ενός πολιτισμικού διαλόγου που δεν σταματά στιγμή, από την καλλιτεχνική σκοπιά ενός αναγνωρισμένου σκηνοθέτη. Μια ταινία μέσω της οποίας ενώνονται ο πατριωτισμός και το ιδεώδες της δημοκρατίας, με το στοιχείο της δημόσιας ζωής να συνδέεται άρρηκτα με αυτό της ιδιωτικής.
Ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο πολιτικός, ο διπλωμάτης, εκείνος που διαθέτει την μόρφωση και την ευγένεια να επικοινωνήσει με εξέχοντα πρόσωπα παγκόσμιου κύρους και δύναμης, ταυτόχρονα όμως σέβεται και τιμά τον απλό λαό, δεν είναι μόνο πολιτικό πρόσωπο, όπως καταλαβαίνει εύκολα ο θεατής αυτής της ιστορικής βιογραφίας.
Είναι ένας άνθρωπος που έχει οραματιστεί την ελευθερία ως ιδέα και την πρεσβεύει σε κάθε κίνηση και απόφασή του, όσο ταυτόχρονα ζει θέτοντας σκοπούς και αποκτώντας γνώσεις για θέματα που τον αφορούν, επαγγελματικά και προσωπικά. Επηρεάζεται όμως η προσωπική ζωή του από τους ηγετικούς ρόλους του;
Ένα άλλο χαρακτηριστικό του είναι ο πατριωτισμός του, η σύνδεση δηλαδή με τον τόπο στον οποίο γεννήθηκε και απέκτησε τα ιδανικά του, κάτι συνηθισμένο στην ελληνική Ιστορία, λόγω ίσως των αντιθέσεων που ανέκαθεν διακατείχαν τους Έλληνες σαν λαό, ένα μέρος της αφήγησης που δεν γίνεται να απουσιάζει, πρωτίστως ως στοιχείο του εθνικού αφηγήματος και έπειτα ως μέρος του τοπικού πολιτισμού.
Αυτόν τον τοπικό πολιτισμό ο Καποδίστριας του Σμαραγδή σχεδίαζε να τον κάνει μέρος μιας ευρύτερης κουλτούρας, βασισμένης σε αξίες ισότητας και φιλευσπλαχνίας. Ξεφεύγοντας από το συνηθισμένο πρότυπο του ένοπλου μαχητή, παρουσιάζεται ως μία φιγούρα προσανατολισμένη στην μόρφωση και την ειρήνη, αντί της βεντέτας και των συμφερόντων (που φαίνεται ως ένα ακόμα χαρακτηριστικό της τοπικής και της διεθνούς κοινότητας).
Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από την φράση του Τα βιβλία, εξάλλου, είναι πιο χρήσιμα από τα όπλα.
Έχοντας τελέσει τα καθήκοντά του ως Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, μιας εκ των Μεγάλων Δυνάμεων της συγκεκριμένης ιστορικής περιόδου, αποφασίζει να παραιτηθεί και να θέσει ως προτεραιότητά του την απελευθέρωση της Ελλάδας, έχοντας προηγουμένως συμβάλει και στην απελευθέρωση άλλων τόπων, μέσω του πολιτικού του ρόλου. Μέσα από την σχέση εμπιστοσύνης του με τον Τσάρο της Ρωσίας, μπορεί εύκολα να εντοπίσει κανείς τα χαρακτηριστικά του ως δημοκράτη με ταυτόχρονο σεβασμό στο έθνος, που τον εκφράζει έμπρακτα, ως δικαίωμα, όχι τόσο πολιτικό, όσο ανθρώπινο.
Υποστηρίζει την ιδέα της απελευθέρωσης, όπως ακριβώς θα υποστήριζε ο κάθε κυβερνήτης την ευημερία και την πρόοδο του λαού του (πόσο μάλλον ενός ήδη ταλαιπωρημένου από την επιρροή των κοτζαμπάσηδων και των Οθωμανών, λαού, καταπονημένου όχι μόνο ηθικά αλλά και οικονομικά). Οι ιδέες του φανερώνονται από τις πράξεις του, όπως την απάρνηση του ατομικού κέρδους για να βοηθήσει τα νέα παιδιά να μορφωθούν. Όπως λέει λαός χωρίς μόρφωση, ανάπηρος λαός.
Στις διπλωματικές συναντήσεις του με εκπροσώπους των Μεγάλων Δυνάμεων, με άτομα εμπιστοσύνης αλλά και με εν δυνάμει αντιπάλους (οι οποίοι ξεπερνούν την έννοια του πολιτικού εχθρού και ενσαρκώνουν αυτήν του εχθρού σε επίπεδο ηθικής και συμφερόντων), φαίνεται ξεκάθαρα το δημοκρατικό πνεύμα του.
Ταυτόχρονα φαίνονται και οι προθέσεις του, έχοντας αναλάβει καθήκοντά υψίστης σημασίας, χωρίς να διαθέτει τους αντίστοιχους πόρους, αγωνίζεται ειρηνικά ώστε να αναδομήσει ένα κράτος που να θυμίζει τα ανεπτυγμένα κράτη της εποχής του. Στηρίζει ηθικά τους απλούς ανθρώπους που συναντά, εκείνοι τον αποκαλούν σωτήρα ή Μπάρμπα Γιάννη και προσπαθεί να ελαττώσει τα προνόμια των κοτζαμπάσηδων που είχαν αναλάβει ρόλους εξουσίας από τους Οθωμανούς τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτή του, όμως, η απόφαση, που μοιάζει και ως η μόνη λύση, δεδομένης της μη έμπρακτης εμπιστοσύνης στις Μεγάλες Δυνάμεις, δημιουργεί αντιδράσεις που, καθώς λέγεται, θα τον οδηγήσουν στον θάνατο.
Δεν τον φοβάμαι τον θάνατο είπε στους συμπατριώτες του οι οποίοι, σε αντίθεση με εκείνον, δεν ήταν υπέρμαχοι της δημοκρατίας, αλλά της ιδιοτέλειας.
Αυτός είναι ο Καποδίστριας του Γιάννη Σμαραγδή.
Για το αν ο πραγματικός Ιωάννης Καποδίστριας ήταν έτσι, μπορούμε να ψάξουμε τις αντίστοιχες ιστορικές πηγές, άλλο η τέχνη, άλλο η Ιστορική επιστήμη εξάλλου.
Ως ταινία και ως βιογραφία, ήταν μια πολύ δυνατή προσπάθεια να αναδειχθούν πραγματικά στοιχεία του ελληνικού και του διεθνούς πολιτισμού που υπήρχαν και συνέχισαν να υπάρχουν, εικόνες και συναισθήματα που έρχονται συχνά σε ρήξη με τα γενικά ιδεώδη. Ιδέες ελευθερίας που σμιλεύουν την δημοκρατία μέσα στο τοπίο του πατριωτισμού, χωρίς να συγχέονται αυτά τα δύο αναγκαστικά. Δεν είναι απαραίτητο να βγαίνουν αρνητικά συμπεράσματα για πράξεις υπέρ της ελευθερίας και της προόδου, επειδή είναι τοποθετημένα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αφήγησης της Ιστορίας, αλλά κυρίως, του πολιτισμού.
Εκεί πέτυχε ο σκηνοθέτης να σκιαγραφήσει με επιτυχία, τον πολιτισμό, τον παγκόσμιο, μέσω του οποίου εισήλθαν και στην Ελλάδα ιδέες περί αναγέννησης.
Και ας κλείνει η ταινία με την δολοφονία του Μπάρμπα Γιάννη, ο οποίος γνώριζε καλά τι τον περίμενε και όμως, δεν πολέμησε ούτε τότε.
Αυτές τις μέρες στα Option Cinemas, στην Veso Mare.
