Για δεκαετίες οι γιατροί προειδοποιούσαν τους ασθενείς με καρδιακές αρρυθμίες να περιορίσουν τον καφέ φοβούμενοι ότι η διέγερση που προκαλεί θα μπορούσε να απορρυθμίσει τον καρδιακό ρυθμό. Πολυάριθμες έρευνες τα τελευταία χρόνια δείχνουν ότι ο καφές είναι πλούσιος σε φυσικά αντιοξειδωτικά, πολυφαινόλες και αντιφλεγμονώδεις ενώσεις που μπορούν να υποστηρίξουν την καρδιά.

Πρόσφατα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας (University of Adelaide) στην Αυστραλία και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF) ηγήθηκαν μιας πρωτοποριακής, τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής που ονομάστηκε DECAF (Does Eliminating Coffee Avoid Fibrillation).

Η μελέτη περιέλαβε 200 ενήλικες από την Αυστραλία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά που έπασχαν από κολπική μαρμαρυγή (AF), μια μορφή αρρυθμίας που μπορεί να οδηγήσει σε εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή ανεπάρκεια.

Για έξι μήνες, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:

  • Η πρώτη ομάδα κατανάλωνε τουλάχιστον ένα φλιτζάνι καφέ ή έναν εσπρέσο την ημέρα.
  • Η δεύτερη απέφευγε εντελώς τον καφέ και κάθε πηγή καφεΐνης.

Οι ερευνητές παρακολουθούσαν συνεχώς τους συμμετέχοντες μέσω ηλεκτροκαρδιογραφημάτων (ΗΚΓ) και κλινικών εξετάσεων, ώστε να εντοπίζουν κάθε νέο επεισόδιο αρρυθμίας.

Ένα απρόσμενο εύρημα

Τα αποτελέσματα, όπως παραδέχονται οι επιστήμονες, ήταν εντυπωσιακά.

«Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύαμε, οι άνθρωποι που έπιναν καφέ είχαν σημαντικά λιγότερα επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής σε σχέση με όσους δεν έπιναν καθόλου», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Κρίστοφερ Γουόνγκ από το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας και το Βασιλικό Νοσοκομείο της πόλης.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η καφεΐνη μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής της αρρυθμίας κατά 39%. Ένα αποτέλεσμα που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις μέχρι τώρα ιατρικές οδηγίες.

«Οι γιατροί συμβούλευαν πάντα τους ασθενείς με AF να μειώσουν τον καφέ, πιστεύοντας ότι επιδεινώνει την αρρυθμία. Όμως τα δεδομένα μας δείχνουν ότι όχι μόνο είναι ασφαλής, αλλά πιθανότατα έχει και προστατευτική δράση», σημειώνει ο Γουόνγκ.

Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια ανωμαλία στον καρδιακό ρυθμό που ξεκινά από τους άνω θαλάμους της καρδιάς (κόλπους).
Όταν συμβαίνει, η καρδιά δεν αντλεί το αίμα κανονικά, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει ζάλη, αίσθημα παλμών, κόπωση ή δύσπνοια. Αν μείνει χωρίς θεραπεία, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο ή καρδιακή ανεπάρκεια.

Υπολογίζεται ότι πάνω από 10 εκατομμύρια Αμερικανοί ζουν με τη νόσο, ενώ τα περιστατικά αυξάνονται όσο μεγαλώνει ο πληθυσμός. Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την παχυσαρκία, την υπέρταση, την υπνική άπνοια και την κληρονομικότητα.

Γιατί ο καφές φαίνεται να βοηθά την καρδιά

Η ερευνητική ομάδα έχει μερικές εξηγήσεις για αυτό το παράδοξο εύρημα.

Καρδιολόγοι στο UCSF υποστηρίζουν ότι η καφεΐνη:

  1. Αυξάνει τη σωματική δραστηριότητα, η οποία είναι γνωστό ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης AF.

  2. Δρα ως ήπιο διουρητικό, συμβάλλοντας στη μείωση της αρτηριακής πίεσης – παράγοντα που συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση αρρυθμιών.

  3. Περιέχει αντιοξειδωτικά και αντιφλεγμονώδη συστατικά, όπως οι πολυφαινόλες, που βοηθούν στην προστασία των αγγείων και του μυοκαρδίου.

Επιπλέον, η μέτρια κατανάλωση καφέ φαίνεται να βελτιώνει τον μεταβολισμό της γλυκόζης, κάτι που έχει θετική επίδραση σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, έναν ακόμη παράγοντα κινδύνου για καρδιακές αρρυθμίες.

Η ερευνητική ομάδα διευκρινίζει ότι ο καφές δεν αποτελεί «θεραπεία» για την κολπική μαρμαρυγή. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Medical Association (JAMA) και, σύμφωνα με τους ερευνητές, ανοίγει τον δρόμο για νέες κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την κατανάλωση καφεΐνης από άτομα με καρδιακές αρρυθμίες.