Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη χρήση αντιβιοτικών στην Ελλάδα, τα οποία αποτυπώνονται στο Ευρωβαρόμετρο το οποία εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δείχνοντας πως η χώρα μας καταλαμβάνει την τέταρτη θέση από πλευράς χρήσης.

Την ίδια στιγμή με βάση την ειδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε πριν μερικούς μήνες στο πλαίσιο της πανευρωπαϊκής έρευνας διαπιστώνεται πως τα πάμε χειρότερα από το μέσο όρο των χωρών της Ευρώπης των 27 σε διάφορους ιδιαίτερα σημαντικούς δείκτες. Αν και κατά 82% γνωρίζουμε ότι η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών τα κάνει μη αποτελεσματικά.

Ειδικότερα, αν και σε επίπεδο ΕΕ27, το 23% των συμμετεχόντων ανέφεραν ότι έχουν λάβει αντιβιοτικά μέσα στο τελευταίο 12μηνο, στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσοστό είναι 30%. Επίσης ενώ στην Ευρώπη σημειώθηκε υποχώρηση κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες από το 2018, στη χώρα μας ήταν μόνο μία μονάδα.

Τα υψηλότερα ποσοστά λήψης αντιβιοτικών παρατηρούνται στη Μάλτα (42%, αμετάβλητο), στο Λουξεμβούργο (36%, αύξηση κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες) και στη Βουλγαρία (33%, μείωση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Γερμανία και τη Σουηδία (15% και στις δύο χώρες), στην Πολωνία (16%), στη Δανία και στις Κάτω Χώρες (18% και στις δύο χώρες).

Άλλοι σημαντικοί δείκτες

Σύμφωνα με την έρευνα, το 94% των Ελλήνων είπαν ότι έλαβαν την τελευταία αγωγή με αντιβιοτικά με συνταγή γιατρού (αύξηση κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες έναντι του 2018). Στην Ευρώπη αντίστοιχα το 92% δηλώνει το ίδιο, ενώ τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στην Τσεχία, όπου το 98% ανέφερε ότι έλαβε τα αντιβιοτικά από γιατρό, την Πολωνία (97%) και τη Δανία (96%).

Στην ερώτηση για ποιο λόγο έλαβαν αντιβιοτικά, το 10% ανέφεραν ως λόγο την ουρολοίμωξη, το 9% τον πονόλαιμο (αύξηση κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες), το 9% ανέφερε τη βρογχίτιδα (αύξηση κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες), το 11% το κρυολόγημα (αύξηση κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες). Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ήτοι το 17% όσων απάντησαν ανέφεραν τη νόσο Covid-19 —για την οποία τα αντιβιοτικά είναι αναποτελεσματικά, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο των Ευρωπαίων ήταν μόλις 9%.

Επίσης μόλις το 35% των Ελλήνων που απάντησαν, ορθά είπαν ότι τα αντιβιοτικά δεν σκοτώνουν ιούς (αύξηση κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες από το 2018), όταν στην ΕΕ27 είναι 50%. Ταυτόχρονα, το 58% εξακολουθεί να απαντά εσφαλμένα ότι τα αντιβιοτικά σκοτώνουν ιούς, ενώ το 7% δεν γνωρίζει. Το υψηλότερο ποσοστό ορθών απαντήσεων παρατηρείται στη Σουηδία (77%) και το χαμηλότερο ποσοστό παρατηρείται στην Κύπρο (34%).

Το 82% όσων απάντησαν, ορθά είπαν ότι η άσκοπη χρήση των αντιβιοτικών τα καθιστά αναποτελεσματικά (αντίστοιχα το 92% των Ευρωπαίων). Το υψηλότερο ποσοστό ορθών απαντήσεων καταγράφεται στη Σουηδία (99%) και το χαμηλότερο ποσοστό στη Ρουμανία (69%).

Το 87% όσων απάντησαν, ορθά είπαν ότι αφού ξεκινήσουν τη θεραπεία μπορούν να σταματήσουν τα αντιβιοτικά, μόνο όταν λάβουν όλα τα αντιβιοτικά σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού (αύξηση κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες).

Το 43% όσων απάντησαν, είπαν ότι η πανδημία μείωσε την ανάγκη τους για αντιβιοτικά, επειδή αρρώσταιναν πιο σπάνια χάρη στα ενισχυμένα μέτρα ατομικής προστασίας (όπως μάσκες και φυσική αποστασιοποίηση), ενώ το 36% δήλωσαν ότι αρρώσταιναν πιο σπάνια όσο ίσχυαν οι περιορισμοί της κυκλοφορίας.

Στη χώρα μας μόνο το 27% (έναντι 42% των Ευρωπαίων) όσων απάντησαν είπε πως γνωρίζει ότι εντός της ΕΕ απαγορεύεται η χρήση αντιβιοτικών για την τόνωση της ανάπτυξης των κτηνοτροφικών ζώων. Τα υψηλότερα ποσοστά σχετικής ενημέρωσης παρατηρούνται στη Φινλανδία (58%), την Ιταλία (57%), τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία (56% και στις δύο χώρες).

Σημειώνεται ότι σήμερα είναι η Ευρωπαϊκή Ημέρα Ενημέρωσης για τα Αντιβιοτικά (EAAD), και εξαιτίας της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών καλπάζει η μικροβιακή αντοχή (AMR), η οποία ενέχει έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Θεωρείται δε μία από τις 3 κορυφαίες απειλές κατά της υγείας που εντόπισε η Αρχή Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Υγειονομικής Ανάγκης της Επιτροπής (HERA) για τις οποίες απαιτούνται μέτρα συντονισμού σε επίπεδο ΕΕ.

Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ΕΚΠΕΝ) εκτιμάται ότι, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, περισσότερα από 35.000 άτομα πεθαίνουν κάθε χρόνο από λοιμώξεις ανθεκτικές στα αντιβιοτικά. Στην ΕΕ οι λοιμώξεις αυτές επιφέρουν πρόσθετο κόστος υγειονομικής περίθαλψης ύψους 1,5 δισ. ευρώ και απώλειες στην παραγωγικότητα.