Ο Αντώνης Τσιπιανίτης γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Σπούδασε φιλολογία και εργάστηκε πολλά χρόνια ως δημοσιογράφος σε περιοδικά (Symbol, DownTown). Έχει γράψει πολλά θεατρικά έργα τα οποία έχουν κερδίσει την εκτίμηση του κοινού και έχουν αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές. Το θεατρικό του έργο «Η πόρνη από πάνω» ανεβαίνει για ενδέκατη συνεχόμενη χρονιά φέτος και παράλληλα συνεχίζει τη διεθνή του πορεία στη Γαλλία. Αυτή τη περίοδο κυκλοφορεί το μυθιστόρημά του «Όταν πεθάνω θάψτε με στο Facebook», από τις εκδόσεις «Μαραθιά», ένα βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει από καμία βιβλιοθήκη.

https://www.admarathiabooks.gr/bookstore/otan-pethano-thapste-me-sto-facebook/

Ξεκίνησες ως δημοσιογράφος. Πώς σου φάνηκε η μετάβαση από τη δημοσιογραφία στην πεζογραφία;

Πολύφυσιολογική, όπως όταν αποφασίζεις να κάνεις για πρώτη φορά ταξίδι στο εξωτερικό-νιώθεις ενθουσιασμό και παράλληλα πως είναι κάτι νορμάλ, όχι κάτι που συμβαίνει ειδικά σε σένα.Εννοώ πως πάντα απορούσα που δεν γράφουν όλοι οι άνθρωποι μυθιστορήματα, αντιλαμβανόμουν την μυθοπλασία σαν μια ακόμη λειτουργία του οργανισμού. Πως είναι δηλαδή στη φύση μας να προβάλλουμε εντός μας, σε μια «οθόνη» του μυαλού μας, ιστορίες. 

Μίλησέ μας για το νέο βιβλίο, με τον προφανώς σαρκαστικό τίτλο «ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΩ ΘΑΨΤΕ ΜΕ ΣΤΟ FACEBOOK». Πώς προέκυψε η ιδέα για το βιβλίο;

Οι ιδέες δεν προκύπτουν, δωρίζονται.Μια μέρα, ή νύχτα, σε επισκέπτεται η έμπνευση και σου φέρνει δώρο την ιδέα ενός έργου.Και σου λέει: «Κοίτα τι σου φερα, ξεκίνα να γράφεις!».

 Τι ελπίζεις να αποκομίσει ο αναγνώστης διαβάζοντας το;

Ένα συναρπαστικό ταξίδι εντός του.Κι όπως λένε οι αεροπορικές εταιρίες όταν αποβιβάζονται οι επιβάτες: «Σας ευχαριστούμε που ταξιδέψατε μαζί μας, ευχόμαστε να σας ξαναδούμε σύντομα σε μιαν άλλη πτήση μας»!  

Ο ήρωας σου ο «Σεραφείμ» έχει μια σχέση αγάπης και μίσους με το facebook. Πως εξηγείς αυτήν την εξάρτηση;

Στο facebookβλέπει την αντανάκλαση του εαυτού του, το fb είναι ο μεγάλος καθρέφτης στον οποίο καθρεφτιζόμαστε όλοι.Η σχέση αγάπης-μίσους που έχει με το fb είναι η προβολή και η μετάθεση στοfbτης σχέσης που έχει με τον εαυτό του. 

Πως έχει επηρεάσει το chat τις ερωτικές σχέσεις; Στο βιβλίο σου το σεξ φαίνεται να εκπέμπει μια αίσθηση απελπισίας.

Το chatείναι μία επιλογή. Που την κάνουμε συνειδητά, δεν είμαστε θύματα κανενός.Κι ευτυχώς που υπάρχει. Είμαι αρκετά μεγάλος ώστε να έχω γνωρίσει την εποχή που οι άνθρωποι ήταν κλεισμένοι σπίτια τους χωρίς να μπορούν να επικοινωνήσουν με άγνωστους και να τους βάλουν στη ζωή τους.Τώρα, η αίσθηση απελπισίας που σωστά εντοπίζεις,απορρέει από μια συνισταμένη παραγόντων, που αποκαλύπτονται σταδιακά.Δεν έχει πάντως να κάνει με το σεξ καθεαυτό αλλά με το μετά, που συνειδητοποιείς πως το σεξ δεν έφερε κάποια τρομερή αλλαγή στη ζωή σουκαι πως βρίσκεσαι ακριβώς στο ίδιο σημείοστο οποίο ήσουν πριν από αυτό.Τα συναισθήματα είναι το ζητούμενο.Αυτά φέρνουν τις μεταβολές. 

Μέσα από το βιβλίο σου διαφαίνεται καθαρά η απελευθερωτική δύναμη του να είσαι «κάποιος άλλος» στον κόσμο του facebook. Το συγκρίνεις, μάλιστα, με την εκτόνωση ενός οπαδού στο γήπεδο. Τι συνέπειες έχει αυτό μακροπρόθεσμα στην ψυχοσύνθεση ενός ατόμου;

Δεν νομίζω ότι θα πεθάνει κανείς από αυτό!Με προβληματίζει περισσότερο ποιες συνέπειες θα έχει στις ζωές μας η κλιματική αλλαγή. 

Πόσο «εσύ» είναι ο ήρωας του βιβλίου;

Πολύ! Άνετα θα ήμουν ο Σεραφείμ και σε έναν βαθμό είμαι.Στην πορεία βέβαια το ανακάλυψα, καθώς έγραφα και αποκαλύπτονταν τα πρόσωπα του έργου- μη νομίζεις πως κι εμείς όταν γράφουμε γνωρίζουμε τα πρόσωπα των έργων μας.Ταξίδι είναι και για μας το έργοκαι όσο διαρκεί «ανακαλύπτουμε» ποιοι είναι οι συνεπιβάτες μας, αποκρυπτογραφούμε τι σκέφτονται, τι νιώθουν,προσπαθούμε να διακρίνουμε τι πραγματικά βρίσκεται πίσω από όσα λένε και κάνουν. Να φωτίσουμε τα σκοτάδια τους. Που είναι και δικά μας. Εν τέλει, οι άλλοι είμαστε εμείς.Ό,τι υπάρχει σε κάθε άνθρωπο, υπάρχει κι εντός μας. Οι αναλογίες αλλάζουν, η ποσόστωση. 

Ποια εσωτερική ανάγκη ωθεί στην καταγραφή της προσωπικής καθημερινότητας και πως καταφέρνεις να μετατρέψεις το προσωπικό σε συλλογικό;

Αυθόρμητα κι ασυναίσθητα γίνεται, δεν είναι κατόρθωμα. Είναι τόσο εύκολο που θα στο ξαναπώ-απορώ πως δεν το κάνουν όλοι. 

Υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι πάνω στους οποίους στηρίζεις τους χαρακτήρες των συγγραφικών έργων σου ή προτιμάς να επινοείς χαρακτήρες; 

Από ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει ξεκινούν όλα, μόνο που όταν γράφουμε δεν τους θυμόμαστε πια.Είναι όπως όταν κάποιος έχει ωραίο, καθαρό δέρμα αποτέλεσμα της σωστής διατροφής του. Οφείλεται σε πραγματικά φαγητά αλλά δεν μπορεί να σου πει από ποιες τροφές πήρε ποια θρεπτικά συστατικά… 

Τι από τα δύο θα έλεγες ότι ισχύει περισσότερο στις ιστορίες σου: κάποιοι χαρακτήρες του βιβλίου αρχίζουν να μοιάζουν σε εσένα καθώς τους γράφεις ή οι χαρακτήρες αυτοί μεταβάλλουν το ποιος είσαι όταν ξεκινάς την πορεία τους;

Τίποτα δεν μεταβάλλεται, μόνο αποκαλύπτεται αυτό που ήδη υπάρχει, βγαίνει στο φως και σου παρουσιάζεται. Είναι λυτρωτική διαδικασία.


Όταν πρωτοξεκίνησες να γράφεις, πίστευες ότι τα έργα σου θα έκαναν ένα τέτοιο ταξίδι και θα έφταναν στις καρδιές πολλών και άγνωστων σε εσένα ανθρώπων;

Όταν ξεκίνησα να γράφω δεν σκεφτόμουν παρά μόνο αυτό που έγραφα, ήμουν συνεπαρμένος, ενθουσιασμένος, ευτυχισμένος, τολμώ να πω, με αυτή τη διάσταση της πραγματικότητας που μου είχε αποκαλυφθεί. Διότι η μυθοπλασία είναι ένα παράλληλο σύμπαν, η αθέατη όψη της ζωής μας που ο δημιουργός την κάνει ορατή σε όλους.Φέρνει στην επιφάνεια την εικόνα του βυθού της ψυχής μας, του εαυτού μας, του κόσμου μας.Το τι προκαλούν τα έργα μου στους ανθρώπους το διαπίστωσα και το συνειδητοποίησα έκπληκτος όταν άρχισαν να ανεβαίνουν σε παραστάσεις τα θεατρικά μου.Τα πρόσωπα, για παράδειγμα, των θεατών της «Πόρνης από πάνω», όταν τα πρωτοαντίκρισα, καθώς έβγαιναν από την παράσταση, με έκαναν να σαστίσω, αναρωτιόμουν «εγώ τους το προκάλεσα αυτό»;(Εννοώ στο βαθμό που οφειλόταν στο κείμενο, γιατί χωρίς την εκπληκτική ερμηνεία της Κατερίνας Διδασκάλου, τίποτα δεν θα είχε γίνει). 

Ποιου λογοτεχνικού είδους αναγνώσματα προτιμάς; Υπάρχουν κάποιοι συγγραφείς που ξεχωρίζεις για το στυλ της γραφής τους;

Ό,τι έχει αλήθεια κι έμπνευση, ανεξαρτήτως είδους- μυθιστόρημα ή ποίηση ή θέατρο, όλα τα αγαπώ.Συγγραφείς…είναι τόσοι πολλοί.Και δεν είναι μόνο το στυλ γραφής που με γοητεύει αλλά και η τόλμη τους να μιλήσουν για αλήθειες που σοκάρουν για το τι συμβαίνει στα πολύ μεγάλα βάθη της ψυχής μας.«Ο νεαρός Τέρλες» του Ρόμπερτ Μούζιλ, για παράδειγμα, φέρνει στο φως με ανατριχιαστική λεπτομέρεια το τι συμβαίνει στον ψυχισμό κακοποιητών και κακοποιημένων.Και γράφτηκε το 1906!Να γιατί ο Φρόυντ έλεγε: σε όποια ανακάλυψη κάνω, διαπιστώνω πως κάποιος συγγραφέας είχε φτάσει εκεί πριν από μένα. 

Ποιος ήρωας λογοτεχνίας θα ήθελες να ήσουν και γιατί;

Τι ωραία ερώτηση! Δεν θα την απαντήσω όμως-συγνώμη… θα το κρατήσω για μένα. 

Διοργανώνεις ένα δείπνο. Ποιους συγγραφείς καλείς, ζώντες και τεθνεώτες;

Εγώ δεν θα τολμούσα να καλέσω κανέναν.Είναι όμως ωραία ιδέα για θεατρικό ή για μυθιστόρημα…Ένας πύργος στον οποίο διαμένουν οι ψυχές των συγγραφέων που όλοι θαυμάζουμε: Ντοστογιέφσκι, Κάφκα, Προυστ, Τσέχωφ και…και…Με έναν τεράστιο κήπο απέξω με μεγάλα δέντρα με πυκνές φυλλωσιές.Να είναι νύχτα και να μπαίνω στον κήπο και να παρακολουθώ όλους αυτούς, έτσι όπως θα διακρίνονταν πίσω από τις κουρτίνες να μιλούν, να πιάνω ήχους από όσα θα λένε.Για φαντάσου… η φωνή του Ευριπίδη, τουΣαίξπηρ, του Κάφκα, της Έμιλι Μπροντέ, τουΤσέχωφ, τουΜπαλζάκ…Θα ήταν υπέροχο!

Ποιο κλασικό βιβλίο διάβασες πρόσφατα για πρώτη φορά;

Εδώ και χρόνια ξαναδιαβάζω κλασικά έργα που αγάπησα όταν τα είχα πρωτοδιαβάσει στην εφηβεία ή λίγο αργότερα.Με την εμπειρία της ζωής που έχω τώρα, εντοπίζω πράγματα που ούτε καν είχα αντιληφθεί, έστω και λίγο, τότε.Και τα εκτιμώ ακόμη πιο πολύ αυτά τα έργα.Όπως μπορώ να καταλάβω, πιστεύω, με την εμπειρία πλέον της συγγραφής, γιατίο συγγραφέας τους επιλέγει αυτή την εξέλιξη κι όχι κάποια άλλη, γιατί το τάδε πρόσωπο φέρεται έτσι κι όχι αλλιώς. Σαν να αποκρυπτογραφώ έναν κώδικα. 

Και ποιο είναι το βιβλίο που έχεις διαβάσει τις περισσότερες φορές;

Είναι πολλά. Σαν να συναντιέμαι με φίλους, ξανά και ξανά.Πιο πολύ διαβάζω και ξαναδιαβάζω ποιήματα, τον Καβάφη κυρίως, είναι στήριγμά μου.Όταν ο πατέρας μου ήταν στα τελευταία του, πήγε το χέρι μου μόνο του στα ποιήματά του κι όπως άνοιξα το βιβλίο έπεσα ακριβώς πάνω στο «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον», που το είχα διαβάσει άπειρες φορές όμως τώρα λειτούργησε σαν φάρμακο.Η φράση «Αόρατος θίασος να περνά με μουσικές εξαίσιες, με φωνές» με ηρέμησε, με συμφιλίωσε με το θάνατο που ερχόταν γιατί δεν ήταν πια ο σκελετός με το δρεπάνι αλλά ένας θίασος που θα περνούσε με μουσικές εξαίσιες, με φωνές! Τι όμορφο…

Είσαι αισιόδοξος άνθρωπος; Πιστεύεις στα happyends;

Όπως είχε πει ο Τσώρτσιλ: «ναι, είμαι αισιόδοξος, δεν βλέπω ποιο το όφελος να μην είμαι». 

Ποια είναι η μεγαλύτερη προσωπική σου φοβία;

Να υπάρχει ζωή μετά θάνατον. Ελπίζω να τελειώνουν όλα όταν «αναχωρούμε». 

Η πόλη, οι χώροι που κινείσαι, παίζουν σημαντικό ρόλο στο έργο σου; Τι είναι για σένα η Αθήνα;

Η πόλη με τα χειρότερα πεζοδρόμια σε όλη την Ευρώπη και πιθανόν και από πολλές τριτοκοσμικές χώρες.Περπατάς την Πανεπιστημίου- τον πιο κεντρικό δρόμο της πρωτεύουσας- και πρέπει να κοιτάζεις κάτω συνεχώς μη μπλεχτεί το πόδι σε κάποια σπασμένη πλάκα και βρεθείς κάτω από μια άλλη πλάκα-την ταφόπλακα.Ούτε επί τουρκοκρατίας δεν περπατούσαν τόσο πολύ με σκυμμένο κεφάλι οι Έλληνες…


Πώς βίωσες τους μήνες της καραντίνας; Ισχύει πως ο καλλιτέχνης είναι πιο δημιουργικός σε συνθήκες απομόνωσης;

Ο δημιουργικός άνθρωπος είναι δημιουργικός παντού, κάτω από όλες τις συνθήκες.Ως άνθρωπος όμως πιέστηκα, κυρίως επειδή ήταν φανερό πως ένα μεγάλο μέρος αυτού που συνέβαινε δεν είχε να κάνει με την προστασία της υγείας μας. 

Αποτελεί η τέχνη την ασφαλιστική δικλίδα σου;

Χωρίς την τέχνη ο άνθρωπος είναι ένα ζώο σαν τα άλλα. Προσπάθησε να φανταστείς μια ανθρωπότητα χωρίς λογοτεχνία, θέατρο, κινηματογράφο, μουσική, ζωγραφική…Φρίκη! Δεν θα διέφερε και πολύ από ένα μαντρί με πρόβατα ή από ένα ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης.Για όλους μας είναι ασφαλιστική δικλίδα η τέχνη κάθε φορά που η κτηνωδία και τα χαμηλά ένστικτα πάνε να πάρουν το επάνω χέρι στις κοινωνίες.Η Τέχνη τότε αναβοσβήνει σαν φάρος μέσα στο σκοτάδι. Δεν το διαλύει, σε βοηθάει όμως να μη χαθείς μέσα σε αυτό, να μην κινδυνεύσεις να χαθείς ή να «χαθείς».

 Οι παρέες σου αποτελούνται κυρίως από συνομήλικους ή νεότερους ανθρώπους;

Από τους πάντες. Νέους, γέρους, γυναίκες,  άντρες, Έλληνες, μετανάστες. Νιώθω ωραία ανάμεσα στους ανθρώπους-αρκεί να συμπεριφέρονται με τρόπο αντάξιο της νοημοσύνης που έχει δοθεί στον άνθρωπο. 

Συμφωνείς ότι η ευτυχία συνίσταται σε μία διαρκής αναζήτηση, μια συνεχή προσπάθεια για ανακάλυψη;

Ευτυχία είναι να είσαι υγιής και να μην πονάς. Απαραίτητη προϋπόθεση για να κάνεις οτιδήποτε άλλο- να αναζητάς, να ανακαλύπτεις, να βιώνεις καινούργιες καταστάσεις, εμπειρίες δυνατές… 

Έχεις μια ιδανική εικόνα για τον εαυτό σου;

Δεν ξέρω καν ποιος είμαι! Κάθε μέρα εντοπίζω και κάτι σε μένα που με εκπλήσσει, ευχάριστα ή δυσάρεστα.Που να προλάβω αγαπητέ μου Κώστα να φτιάξω και ιδανική εικόνα… 

Πώς σηκώνεις το βάρος της αποτυχίας;

Πολύ εύκολα, μέσα στη ζωή είναι.Μια είμαστε πάνω μια κάτω.Η επιτυχία μπορώ να σου πω ότι με δυσκολεύει περισσότερο-δεν το λέω φυσικά ως παράπονο, τη θέλω την επιτυχία, και τα λεφτά και όλα τα καλά της ζωής, μίζερος δεν ήμουν ποτέ- αλλά είναι γεγονός πως οι άνθρωποι είμαστε μαθημένοι από μικροί να θεωρούμε φυσιολογικό να μας βρίσκουν συμφορές και δυστυχίες.Τις θετικές, ευχάριστες εξελίξεις τις αντιμετωπίζουμε ως εξαίρεση στον κανόνα.Κι όμως η ζωή, αν αφεθούμε στη ροή της, πιο συχνά μας φέρνει σε θετικές συνθήκες, καταστάσεις κι εξελίξεις παρά σε αρνητικές. 

Είσαι ανταγωνιστικός τύπος;

Ναι, με τον εαυτό μου, με την αρνητική μου πλευρά. 

Πιστεύεις στον παράγοντα τύχη;

Φυσικά! Η τύχη είναι ο άνεμος που μπορεί να φουσκώσει τα πανιά στο ταξίδι μας στη ζωή. Το μεγάλο ερώτημα είναι από που έρχεται η τύχη.Εδώ το μυαλό μας κολλάει, σαστίζει και αδυνατεί να δώσει απάντηση.

Τι ρόλο παίζει το χιούμορ στην καθημερινότητα σου; Η αυταρχική επιβολή της πολιτικής ορθότητας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής έχει κάνει ανελαστικά τα όρια της κωμωδίας;

Το χιούμορ διασώζει την αξιοπρέπεια του ανθρώπου.Ο άνθρωπος που έχει χιούμορ διατηρεί την ανεξαρτησία του μυαλού του από όλα όσα προσπαθούν καθημερινά να τον αποβλακώσουν.Η πολιτική ορθότητα έχει μέσα τη λέξη «πολιτική». Θέλει προσοχή…