Το ΣτΕ ενέκρινε το Σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο στο Μάτι που επλήγη από τη φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου του 2018.

Με τη θετική γνωμοδότηση από το Ανώτατο Δικαστήριο ανοίγει ο δρόμος για την ολική αποκατάσταση, αναβάθμιση και πολεοδομική ανασυγκρότηση της μαρτυρικής περιοχής, ζήτημα που αποτέλεσε δέσμευση και προτεραιότητα της Κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη από την αρχή της θητείας της.

Ειδικότερα, το ΣτΕ κρίνει ως νόμιμη την «Έγκριση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου στην πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνα και Ραφήνας – Πικερμίου, τον καθορισμό ζωνών βιώσιμης πολεοδόμησης και ζωνών εκτός πολεοδόμησης, των χρήσεων γης, των όρων και περιορισμών δόμησης, την περιβαλλοντική έγκριση του ΕΠΣ καθώς και την επικύρωση καθορισμού οριογραμμών ρεμάτων» και η Διοίκηση μπορεί να προχωρήσει στην έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος.

Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του ΣτΕ «Στόχος του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου είναι να συμβάλει στην ανασυγκρότηση και ανάταξη του περιβάλλοντος με κριτήριο αφενός τη βελτίωση των πολεοδομικών και οικιστικών συνθηκών και αφετέρου την ταχεία αποκατάσταση της φυσικής βλάστησης, καθώς και τη διατήρηση και ανάδειξη φυσικών στοιχείων όπως τα ρέματα. Ταυτόχρονα αποσκοπεί στην άρση παλαιοτέρων χωρικών στρεβλώσεων, καθιστώντας την περιοχή περισσότερο ανθεκτική σε φυσικές καταστροφές.

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συνδρομή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας -σε εξαιρετικά μικρό χρονικό διάστημα για ανάλογο σχεδιασμό- με ταχύτατες και γρήγορες διαδικασίες ολοκλήρωσε σε δύο (2) έτη το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) για τις εξής δημοτικές Ενότητες Νέας Μάκρης και Ραφήνας: Μάτι, Κόκκινο Λιμανάκι, Αγία Μαρίνα, Σκουφέικα, και Πευκώνα, περιοχές που συνολικά καλύπτουν έκταση 7.935 στρεμμάτων.
Από τις επιμέρους παρατηρήσεις του ΣτΕ αξίζει να σημειωθούν τα εξής:

Το ΣτΕ, θεωρεί ότι νομίμως επιλέχθηκε η εκπόνηση Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της φονικής πυρκαγιάς ως φυσικής καταστροφής, για την καθιέρωση ενός βιώσιμου πολεοδομικού σχεδιασμού στην περιοχή καθώς και για τη διαδικασία που ακολουθήθηκε και ειδικά για την εκτεταμένη διαβούλευση με όλους τους αρμόδιους φορείς και τους κατοίκους και ενδιαφερομένους.
Η γνωμοδότηση σε μεγάλο βαθμό εγκρίνει ως νόμιμες τις επιλογές που έγιναν με βάση τη δασική νομοθεσία.
Σύμφωνα με το ΣτΕ, οι επιλογές της Διοίκησης στο θέμα της οριοθέτησης των ρεμάτων της περιοχής είναι νόμιμες και σύμφωνα με το Σύνταγμα, ζητώντας παράλληλα να κατισχύσουν έναντι της επόμενης φάσης του σχεδιασμού οι επιλογές (φυσική ροή και τεχνικά έργα που προβλέπονται) που ήδη γίνονται στο σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος. Παράλληλα ζητά οι όποιες αναγκαίες τροποποιήσεις να είναι σημειακές στο Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής και παράλληλα ζητά από τη Διοίκηση να υιοθετήσει τον όρο «απαγόρευση της δόμησης» αντί της «αναστολής» που προβλέπει ο νόμος, κατά την πραγματική έννοια της συνταγματικής προστασίας που παρέχεται.
Όσον αφορά τον πραγματικό σχεδιασμό του χώρου, η γνωμοδότηση κρίνει ότι οι ρυθμίσεις του ΕΠΣ, εξεταζόμενες συνολικά, συνιστούν σαφή βελτίωση του οικιστικού και φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και των συνθηκών διαβίωσης στην περιοχή και ως εκ τούτου συνάδουν με τις διατάξεις του Συντάγματος και προτείνονται νομίμως.
Το ΣτΕ παραπέμπει, όπως προβλέπει ο συνδυασμός των διατάξεων της νομοθεσίας και το Σχέδιο ΠΔ, σε επιμέρους ρυθμίσεις που θα πρέπει να εισαχθούν με το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής) της περιοχής δηλαδή τη δεύτερη, συγκεκριμένη και τοπική, εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού. Ζητά μάλιστα αυτό να γίνει τάχιστα και με ξεχωριστή περιβαλλοντική αδειοδότηση, όπως προβλέπεται, για όποια έργα απαιτείται.
Το ΣτΕ τονίζει τη σημασία της περιβαλλοντικής αναβάθμισης της περιοχής μέσα από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις για τη διαμόρφωση του οδικού δικτύου, τις επιλογές βιώσιμης κινητικότητας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης των κατοίκων στην ακτογραμμή, ζητώντας από τη Διοίκηση να εφαρμόσει αυτά τα μέτρα κατά προτεραιότητα στα επόμενα επίπεδα σχεδιασμού καθώς και στην υλοποίηση των έργων σε όλη την περιοχή.

Η θετική γνωμοδότηση του ΣτΕ, με τις επιμέρους παρατηρήσεις της, θα τύχουν ταχείας επεξεργασίας και προώθησης από το ΥΠΕΝ για την έκδοση το ταχύτερο δυνατόν του Προεδρικού Διατάγματος.