Αξίζει τελικά να το… παρακάνουμε με το βούρτσισμα των δοντιών ή βλάπτουμε την υγιεινή των δοντιών μας; Σύμφωνα με την Josefine Hirschfeld, Κλινική Λέκτορα Αποκαταστατικής Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, υπάρχουν στοιχεία που υποστηρίζουν ότι δύο λεπτά ίσως και να μην είναι τελικά αρκετά για την απομάκρυνση της πλάκας. Αντίθετα, θα παρατηρήσουμε καλύτερα αποτελέσματα εάν βουρτσίζουμε τα δόντια μας τρία με τέσσερα λεπτά.

Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν θα διαπιστώσουμε ότι οι οδοντίατροι ξεκίνησαν να συστήνουν τα δύο λεπτά του ιδανικού βουρτσίσματος τη δεκαετία του ’70. Οι σημερινές συστάσεις όμως βασίζονται σε έρευνες που έγιναν περίπου είκοσι χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του ’90, που εμβάθυναν περισσότερο στο χρόνο, την τεχνική και τον τύπο της οδοντόβουρτσας.

Στην πραγματικότητα, και με τα δύο λεπτά θα πετύχουμε την καλή αλλά όχι τη βέλτιστη μείωση της πλάκας. Αν και το βούρτσισμα για περισσότερα από δύο λεπτά μπορεί να αφαιρέσει περισσότερη οδοντική πλάκα, δεν υπάρχει αρκετό διαθέσιμο ερευνητικό υλικό για να υποστηρίξει ότι η υπέρβαση αυτή προσφέρει καλύτερη στοματική υγιεινή σε σύγκριση με τα δύο λεπτά. Αυτό συμβαίνει διότι οι μακροχρόνιες μελέτες μπορεί να είναι δύσκολο να διεξαχθούν πάνω σε αυτό το ζήτημα, όπως αναφέρει το ygeiamou.

Παρόλα αυτά, σύμφωνα και με την εμπειρία της συγγραφέως σχετικά με τις βλαβερές συνέπειες της συσσώρευσης της πλάκας, είναι πιθανό πως όσο περισσότερη αφαιρούμε την πλάκα, τόσο καλύτερη στοματική υγιεινή θα έχουμε.

Γιατί είναι επικίνδυνη η συσσώρευση της πλάκας;

Όταν βουρτσίζουμε τα δόντια μας, ο στόχος μας είναι να απομακρύνουμε όσο το δυνατόν περισσότερα μικρόβια (δηλαδή την οδοντική πλάκα) από την επιφάνεια των δοντιών. Η πλάκα είναι η συσσώρευση των βακτηρίων, μυκητών και ιών που διαβιούν στο στόμα μας και η απομάκρυνσή τους επιτυγχάνεται μόνο με το βούρτσισμα.

Οι μικροοργανισμοί αυτοί βέβαια θα κάνουν τα αδύνατα- δυνατά για να επιβιώσουν, επομένως εάν δεν είμαστε σχολαστικοί με το βούρτσισμα ή δεν προσέξουμε στα δύσκολα σημεία, όπως εκείνα ανάμεσα στα δόντια ή τα σφραγίσματα ή ακόμα και τα σιδεράκια, θα βρουν τρόπο να ξετρυπώσουν εκεί. Ούτως ή άλλως, οι «κοινότητες» αυτές θα αναπτυχθούν ξανά στα δόντια μας και γι’ αυτό θα πρέπει να πλένουμε τα δόντια μας δύο φορές τη μέρα.

Αντίστοιχα, εάν δεν πλένουμε σωστά τα δόντια μας για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα συσσωρευθεί ακόμα περισσότερη πλάκα, γεγονός που πρόκειται να ενεργοποιήσει την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού μας, οδηγώντας τελικά στη φλεγμονή και την εμφάνιση ουλίτιδας ή τερηδόνας. Η φλεγμονή συνήθως δεν είναι επώδυνη, αλλά συχνά προκαλεί προβλήματα όπως την αιμορραγία των ούλων κατά το βούρτσισμα και μερικές φορές την κακή αναπνοή.

Ποια είναι η ιδανική τεχνική βουρτσίσματος;

Εφόσον λοιπόν με το βούρτσισμα θέλουμε να επιτύχουμε όσο το δυνατόν λιγότερη συσσώρευση της πλάκας, θα πρέπει να βουρτσίζουμε τα δόντια μας για περισσότερη ώρα, φτάνοντας εώς και τα τέσσερα λεπτά, με στόχο ακόμα καθαρότερα δόντια. Περισσότερος χρόνος σημαίνει μεγαλύτερη φροντίδα σε σημεία που είναι δυσπρόσιτα με την οδοντόβουρτσα.

Όμως δε θα πρέπει να βουρτσίζετε τα δόντια σας περισσότερες από δύο φορές τη μέρα, ενώ αντίστοιχα θα πρέπει να αποφύγετε το έντονο βούρτσισμα ή τη χρήση μιας οδοντόκρεμας με λειαντικούς παράγοντες ή τη χρήση μιας σκληρής οδοντόβουρτσας, καθώς αυτή η τακτική θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω βλάβες στα δόντια και στα ούλα.

Το ξέρατε όμως ότι υπάρχουν διαφορετικές τεχνικές για το αποτελεσματικότερο βούρτσισμα των δοντιών; Μια από αυτές που συστήνεται περισσότερο είναι η τεχνική Bass, που έχει στόχο τον καθαρισμό πάνω και κάτω στη γραμμή των ούλων – την περιοχή όπου σχηματίζεται πρώτα η πλάκα και είναι πιο πιθανό να προκαλέσει φλεγμονή. Θα πετύχετε ακόμα πιο αποτελεσματικό καθαρισμό εάν γυρίσετε την κεφαλή της οδοντόβουρτσας 45 μοίρες όσο βουρτσίζετε.

Επιπλέον, δε θα πρέπει να ασκείτε μεγάλη πίεση στο βούρτσισμα, έτσι ώστε να αποφύγετε τον τραυματισμό των σκληρών και μαλακών ιστών του στόματος.

Δεν είναι λίγοι και οι παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που βουρτσίζουμε τα δόντια μας και τα προϊόντα που χρησιμοποιούμε. Για παράδειγμα, άτομα που έχουν αλλοιώσει την επιφάνεια των δοντιών τους από την κατανάλωση πολλών ανθρακούχων ποτών, ενδέχεται να έχουν πιο ευάλωτα δόντια. Αυτό σημαίνει ότι οι σκληρές οδοντόβουρτσες θα επιδεινώσουν την κατάστασή τους.

Η σημασία του οδοντικού νήματος

Ο μεσοδόντιος καθαρισμός, ή αλλιώς η χρήση του οδοντικού νήματος, είναι άλλη μια μέθοδος που δε θα πρέπει να παραλείπεται, καθώς σε συνδυασμό με το βούρτσισμα, τόσο η τερηδόνα όσο και η ουλίτιδα μπορούν να μειωθούν σημαντικά σύμφωνα με στοιχεία μελετών.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος είναι να σύρετε το νήμα ανάμεσα στα ούλα και το δόντι και να το κρατάτε σταθερά πάνω στο δόντι – έτσι ώστε το νήμα να το «αγκαλιάζει» – και να τρίβετε κατά μήκος της επιφάνειας του δοντιού με απαλές κινήσεις πάνω-κάτω, οδηγώντας απαλά το νήμα κάτω από τη γραμμή των ούλων. Τα αντίστοιχα μεσοδόντια βουρτσάκια, από την άλλη, είναι ακόμα πιο αποτελεσματικά.

Συμπερασματικά, αν και έχουμε συνηθίσει στο βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα για δύο λεπτά κάθε φορά, είναι εξίσου σημαντικό να επικεντρωθούμε στη χρήση της κατάλληλης τεχνικής για να εξασφαλίσουμε το αποτελεσματικό βούρτσισμα. Εάν επεκτείνουμε το χρόνο βουρτσίσματος, τότε σίγουρα θα καταφέρουμε να αφαιρέσουμε περισσότερη πλάκα από τα δόντια μας – κάτι που πιθανότατα θα οδηγήσει στη βέλτιστη στοματική υγιεινή.