Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά

Ανακύκλωση είναι η επεξεργασία υλικών που, αν και τα προορίζαμε για απορρίμματα, διατηρούν μέρος της αξίας τους και μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, ωφελώντας το περιβάλλον και την οικονομία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητεί  από την Ελλάδα μία εκ βάθρων αλλαγή του τρόπου που διαχειρίζεται τα απορρίμματά της. Μια αλλαγή που ξεκινά από το επίπεδο του σχεδιασμού των προϊόντων, επεκτείνεται στη βελτίωση των συστημάτων ανακύκλωσης και των επιδόσεων των μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων και αφορά βέβαια και την κοινωνία, που πάντα δείχνει ο τελευταίος τροχός της αμάξης στις προτεραιότητες των κυβερνήσεων, των δήμων και των υπολοίπων εμπλεκόμενων στην υπόθεση αυτή.

  • Οι Ευρωπαϊκές οδηγίες στρέφουν έτσι την χώρα μας να επικεντρωθεί στον σχεδιασμό ενός σύγχρονου συστήματος διαχείρισης απορριμμάτων, βασισμένου στην προληπτική μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων, στην επαναχρησιμοποίηση και την όσο το δυνατόν καλύτερη  ανακύκλωση.

Στην Ευρώπη αντίστοιχα παραδείγματα

Μόλις το 4% των παραγόμενων αποβλήτων της Σουηδίας μεταφέρονται σε χώρους υγειονομικής ταφής.Τα υπόλοιπα είτε ανακυκλώνονται είτε χρησιμοποιούνται ως καύσιμα σε εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας. Το πρόβλημα είναι ότι το πρόγραμμα ανακύκλωσης απορριμμάτων της Σουηδίας είναι «υπερβολικά» επιτυχημένο, καθώς η χώρα παράγει λιγότερα απορρίμματα από αυτά που απαιτούνται ως καύσιμα στα εργοστάσια καύσης της. Ωστόσο, βρέθηκε πρόσφατα μια λύση. Η Σουηδία έχει αρχίσει πριν ένα μικρό χρονικό διάστημα εισάγει περίπου οκτακόσιες χιλιάδες τόνους απορριμμάτων από την υπόλοιπη Ευρώπη ετησίως για να χρησιμοποιεί ως καύσιμο στις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

 Άρα φτάνει σε ένα στάδιο να χρειάζεται να εισάγει προϊόν( σκουπίδια στη περίπτωση μας) για να διατηρήσει την λειτουργικότητα του ,για να μπορούν να κρατήσουν την δουλειά τους οι εργαζόμενοι σε όλο των κύκλο εργασιών που έχουν δημιουργηθεί και να για να καλύπτονται τα πάγια έξοδα του.

  • Οι μονάδες παραγωγής ενέργειας από αστικά απόβλητα αποσκοπούν στη μείωση των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων στα καυσαέρια που ελευθερώνονται  στην ατμόσφαιρα, όπως τα οξείδια του αζώτου, τα οξείδια του θείου και σωματίδια, χρησιμοποιώντας μέτρα ελέγχου της ρύπανσης. Η υψηλή θερμοκρασία, η αποδοτική καύση και οι αποτελεσματικοί καθαρισμοί και έλεγχοι μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα αποτελέσματα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Όμως το πρόβλημα δεν έγκειται εκεί.
  • Η καύση αστικών αποβλήτων παράγει σημαντικές ποσότητες εκπομπών διοξινών και φουρανίων  στην ατμόσφαιρα. Οι διοξίνες και τα φουράνια θεωρούνται από πολλούς ως σοβαροί κίνδυνοι για την υγεία.

     Γιατί λεμέ όχι στην δημιουργία δομών καύσης απορριμμάτων;

Η καύση ακυρώνει την επίτευξη των στόχων για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, αφού εκλύει σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα. Η κυκλική οικονομία και η καύση δεν πάνε μαζί. Η E.E., μέσα από την έκδοση της στρατηγικής για την κυκλική οικονομία, δίνει έμφαση στην ελαχιστοποίηση της χρήσης των πόρων και στην έννοια της επαναχρησιμοποίησης. Η τάση αυτή αναγκάζει χώρες με προϊστορία στην καύση, όπως η Δανία, η Γερμανία και η Σουηδία, να αναζητήσουν άλλες λύσεις.Πηγή βιομάζας αποτελούν και τα οικιακά είδη βιομηχανικά απορρίμματα των οποίων η ενεργειακή εκμετάλλευση μέσω της καύσης είναι ευρύτατα διαδεδομένη.

Τα υπολείμματα βιομάζας μπορούν να μετατραπούν σε μεθάνιο μέσω αερόβια ζύμωσης ή να καούν απευθείας.

Έντονες ανησυχίες έχουν εκφραστεί από περιβαλλοντικές οργανώσεις και κατοίκους περιοχών όπου λειτουργούν σχετικές μονάδες μετατροπής για τις τοξικές εκπομπές διοξινών που προέρχονται από την καύση κυρίως πλαστικών.


  • Ενώ η παγκόσμια πολιτική  για την καύση  των απορριμμάτων αλλάζει πλέον κατεύθυνση,  η σημερινή κυβέρνηση εξαγγέλλει δημιουργία  νέων μεγάλων μονάδων καύσης. .Οι μονάδες καύσης είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον και δεν πρέπει κατά κανένα τρόπο η καύση να θεωρείται «ασφαλής διάθεση»

Οι μονάδες καύσης με ΣΔΙΤ, που λέει ότι θα κάνει η κυβέρνηση , είναι μονάδες που θα καίνε σκουπίδια 24 ώρες το 24ωρο και 365 ημέρες τον χρόνο. Για να παραμένουν σε 24ωρη λειτουργία  χρειάζονται τεράστιες ποσότητες «δευτερογενών καυσίμων», όπως το RDF-SRF(η καύση των RDF/SRF έχει συνδεθεί με την έκλυση διοξινών στο περιβάλλον και λόγω της μεγάλης τοξικότητας αυτών των ουσιών εκφράζονται αρκετές επιφυλάξεις και ανησυχίες για τη χρήση τους). Αλλιώς, απλά δεν θα μπορούν να λειτουργούν.Αν κάποτε τα καταφέρουμε και μειώσουμε τα σκουπίδια μας, θα εξακολουθούμε να πληρώνουμε για 27-30  χρόνια στους εργολάβους τις αρχικά  εγγυημένες ποσότητες. Δηλαδή, αφού δεν θα έχουμε σκουπίδια να τους δώσουμε,  θα υποχρεωθούμε να αυξάνουμε τα δημοτικά τέλη για να τους αποζημιώνουμε.

Ο αγώνας για την ανακύκλωση χρειάζεται πολύ δουλειά και στον πρώτο και στον δεύτερο βαθμό Αυτοδιοίκησης, για να αλλάζουμε σελίδα».

Η Ελλάδα, με ποσοστό 18,9%, κατέχει την 24η θέση στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών, που εφαρμόζουν την ανακύκλωση, ενώ αντίθετα είναι μία από τις πρώτες χώρες στην ταφή απορριμμάτων, με ποσοστό 80%.

  • Στην Ελλάδα λειτουργούν ακόμη 53 παράνομες χωματερές (22 από αυτές στα νησιά και 21 στην Πελοπόννησο), για τη λειτουργία των οποίων η χώρα τιμωρείται με πρόστιμο 5 εκατ. ευρώ ανά έτος.
  • Παρατηρείται πολύ χαμηλή απορροφητικότητα κονδυλίων από το ΕΣΠΑ για το θέμα. Από το σύνολο των 940 εκατ. ευρώ, μόνον 230 έχουν συμβασιοποιηθεί.
  • Πονοκέφαλο δεν προκαλεί μόνον η διαχείριση των αστικών αποβλήτων, αλλά και των βιομηχανικών, και των γεωργοκτηνοτροφικών, και των νοσοκομειακών, και των κατασκευαστικών, τα οποία στο σύνολό τους ξεπερνούν σε όγκο τα αστικά.
  • Οι δομές είναι ελλιπείς, ουδείς ουσιαστικός σχεδιασμός υπάρχει για την ανασύσταση των γεωργοκτηνοτροφικών αποβλήτων, ενώ για τη διαχείριση των βιομηχανικών οι υφιστάμενες δομές κρίνονται εξαιρετικά ανεπαρκείς. «Σε πολλά από τα νησιά μας η κατάσταση με τα απορρίμματα είναι απογοητευτική.

 Η Κέρκυρα πνίγεται στα σκουπίδια, στη Σαντορίνη τα καίνε στην καλντέρα και στη Λευκάδα δεν υπάρχει καν ΧΥΤΑ.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα που αφορούν το κόστος τιμολόγησης αλλά και το τέλος κυκλικής οικονομίας έχει θεσπιστεί και εφαρμόζεται νομοθεσία από την έναρξη του 2020, σύμφωνα με την οποία οι Δήμοι έχουν σχεδόν διπλάσιο κόστος για να θάβουν τα απορρίμματά τους σε ΧΥΤΑ! Άρα οι Δήμοι είναι υποχρεωμένοι να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της ανακύκλωσης, ώστε να μην αναγκαστούν να αυξήσουν σημαντικά τα δημοτικά τέλη στους δημότες, πράγμα που θα αποτελέσει αύξηση της έμμεσης φορολογίας

     Ζητούμενο της νέας νομοθεσίας είναι η μετάβαση από την «κοινωνία της ανακύκλωσης» στην «κυκλική οικονομία», με νέους φιλόδοξους στόχους. Όροι Ευρωπαϊκής Οδηγίας:

– Ορίζονται νέοι στόχοι για την επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση: Τουλάχιστον 55% κατά βάρος έως το 2025, 60% έως το 2030, 65% έως το 2035. Για να λάβουν παράταση έως 5 έτη τα κράτη θα πρέπει να υποβάλουν έως το 2023 αναλυτικό σχέδιο.

– Εως το τέλος του 2023 τα κράτη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι τα βιολογικά απόβλητα δεν αναμειγνύονται με τα υπόλοιπα, αλλά συλλέγονται χωριστά.

– Θα πρέπει να ενισχυθεί η χωριστή συλλογή αποβλήτων τουλάχιστον για χαρτί, μέταλλα, πλαστικό και γυαλί (που τα κράτη-μέλη όφειλαν να έχουν καθιερώσει από το 2015).

– Γίνεται υποχρεωτική από την 1η Ιανουαρίου 2025 η χωριστή συλλογή επικίνδυνων οικιακών αποβλήτων, όπως χρώματα, βερνίκια, διαλύτες ή προϊόντα καθαρισμού και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων.

– Οι χώρες θα πρέπει να θεσπίσουν οικονομικά μέτρα όπως τέλος ταφής ή τέλος αποτέφρωσης, προγράμματα «πληρώνω όσο πετάω», διευκόλυνση της δωρεάς τροφίμων κ.ά.

– Στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, τα κράτη θα πρέπει να μεριμνήσουν για την επαναχρησιμοποίηση των πρώτων υλών που έχουν συμπεριληφθεί στον «κατάλογο κρίσιμης σημασίας» για την ευρωπαϊκή οικονομία. 

– Αναθεωρούνται οι στόχοι για τις συσκευασίες, προκειμένου να ανακυκλώνεται έως το 2025 το 50% των πλαστικών, το 20% του ξύλου, το 70% των σιδηρούχων μετάλλων, το 50% του αλουμινίου, το 70% του γυαλιού και το 75% του χαρτιού και χαρτονιού. Το 2030 τα αντίστοιχα ποσοστά ανακύκλωσης πρέπει να είναι 55% για τα πλαστικά, 30% για το ξύλο, 80% για τα σιδηρούχα μέταλλα, 60% για το αλουμίνιο, 75% για το γυαλί και 85% για το χαρτί και το χαρτόνι. Γενικώς έως το τέλος του 2030 πρέπει να ανακυκλώνεται το 70% των αποβλήτων συσκευασίας.

– Τα κράτη θα πρέπει να θεσπίσουν οικονομικά και άλλα (αντι)κίνητρα, ενισχύοντας τη χρήση υλικών που είναι κατάλληλα για πολλαπλές ανακυκλώσεις. 


 Για την υγειονομική ταφή

– Τα κράτη εξασφαλίζουν ότι από το 2030 δεν θα θάβονται απόβλητα που είναι κατάλληλα για ανακύκλωση ή άλλου είδους ανάκτηση. Από το 2035 δεν πρέπει να θάβεται περισσότερο από το 10% των αποβλήτων κατά βάρος. Δίνεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας κατά πέντε έτη, θα πρέπει όμως το οικείο κράτος-μέλος να διασφαλίσει ότι το 2035 θα θάβεται λιγότερο από 25%.– Εως το 2025 πρέπει να συλλέγονται χωριστά για ανακύκλωση το 77% των πλαστικών μιας χρήσης και έως το 2029 το 90%.

Αυτό που πραγματικά χρειάζεται η χώρα μας είναι η ύπαρξη μιας σοβαρής και υπεύθυνης πολιτικής η οποία θα αντιμετωπίσει τα προβλήματα από την βάση τους.

-Θα δημιουργήσει τις κατάλληλες δομές οι οποίες θα στηρίξουν τον αγώνα αυτό. Θα κάνει διαθρωτικές αλλαγές στην εκπαίδευση του Έλληνα πολίτη από πολύ μικρή ηλικία(από το σχολείο).

-Θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα καίρια και άμεσα με την κατάλληλη προβολή του θέματος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

-Θα δημιουργήσει κίνητρα ανακλώσης και αντικίνητρα για τους συμπολίτες που δεν κάνουν ανακύκλωση

-Θα φροντίσει να μπει στο υποσυνείδητο  του Έλληνα.

ΕΙΝΑΙ ΘΕΜΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ