Το γύρο του διαδικτύου έκανε η είδηση ότι μία ομάδα ρομποτικής από την Πάτρα, απαρτιζόμενη από μαθήτριες, έφτασε στο να κατακτήσει τη δεύτερη θέση στην Ολυμπιάδα Εκπαιδευτικής Ρομποτικής WRO 2019 που έγινε πριν από μερικές εβδομάδες, στο Γκιόρ της Ουγγαρίας. 

Tα τρία κορίτσια που βρίσκονται σε αυτή την ομάδα, στην ομάδα των Smartbirds, η Εύα Λαμπροπούλου, η Μαρία Παναγοπούλου και η Μαρία Στεφανίδη, έγιναν γνωστά σε όλη την Ελλάδα και η είδηση ήρθε για να επιβεβαιώσει τη σημαντική δυναμική που έχει η χώρα μας στην εκπαιδευτική ρομποτική. 

Ο φετινός τελικός της Ολυμπιάδας ήταν άλλωστε μία καλή απόδειξη των δυνατοτήτων αυτών, αφού πέρα από τις Smartbirds, η Ελλάδα επέστρεψε από την Ουγγαρία με τέσσερα συνολικά μετάλλια (τρία αργυρά και ένα χάλκινο), σε ένα διαγωνισμό που συμμετείχε με 10 ομάδες, έχοντας ως θέμα της τις Έξυπνες Πόλεις, καταλαμβάνοντας έτσι μαζί με τη Ρωσία την καλύτερη επίδοση ως χώρα. 

Η ομάδα των Smartbirds ήταν όμως αυτή που έκανε τη διαφορά. Όχι μόνο για αυτό που παρουσίασε στο συγκεκριμένο τελικό, αλλά κυρίως για την παράδοση που έχει δημιουργήσει πίσω της. Δεν ήταν βλέπετε η πρώτη φορά που η Πατρινή ομάδα διακρίθηκε σε μία τόσο μεγάλη διοργάνωση. Το 2017, είχε καταλάβει την τρίτη θέση, στην ίδια κατηγορία, στον παγκόσμιο τελικό της Ολυμπιάδας Εκπαιδευτικής Ρομποτικής που είχε γίνει τότε στην Κόστα Ρίκα. 

Πίσω από αυτή την ομάδα, πίσω από αυτές τις επιτυχίες κρύβεται ένας άνθρωπος: Ο προπονητής της και επιστημονικός υπεύθυνος του STEM Educadion Πάνος Βέρρας που, σύμφωνα με όσους γνωρίζουν πράγματα και καταστάσεις από το χώρο, έχει δείξει με την παρουσία του ότι αποτελεί ένα κεφάλαιο για την εκπαιδευτική ρομποτική στη χώρα μας. 

Ο Πάνος Βέρρας μιλώντας στο patrasevents.gr τονίζει αναφερόμενος στην Ουγγαρία και την Κόστα Ρίκα. "Είμαστε η μόνη ελληνική ομάδα που έχει δύο παγκόσμιες διακρίσεις και αυτό φυσικά είναι προϊόν υπομονής, επιμονής και σκληρής δουλειάς". Η πρόσφατη επιτυχία με το αργυρό μετάλλιο είναι σίγουρα για την Πατρινή ομάδα ένα σημαντικό γεγονός που τους γεμίζει περηφάνια και χαρά. 

"Είναι η ανταμοιβή πολυετούς προσπάθειας όλης της ομάδας και αποτελεί ένα ιδιαίτερο κίνητρο για τη συνέχεια σε αυτό το όμορφο μονοπάτι της τεχνολογίας και του μέλλοντος. Σημαντικότερο όλων όμως είναι η διάκριση μας αυτή να αποτελέσει κίνητρο για άλλα παιδιά να ασχοληθούν με την Εκπαιδευτική Ρομποτική και το STEM και αυτό είναι που προσπαθούμε εδώ στον STEM Education". 


Τι ήταν όμως αυτό που παρουσίασε η ομάδα στο φετινό τελικό κερδίζοντας τις εντυπώσεις στην κατηγορία της; "Η Ολυμπιάδα Εκπαιδευτικής Ρομποτικής (WRO) εδώ και πολλά έτη προσπαθεί παράλληλα να ευαισθητοποιήσει τα παιδιά σε θέματα που απασχολούν και θα απασχολήσουν την ανθρωπότητα.

Στο πλαίσιο αυτό κάθε χρόνο το θέμα των προκλήσεων βασίζεται σε έναν ή περισσότερους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης όπως αυτοί έχουν οριστεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών" τονίζει ο Πάνος Βέρρας.

"Για το 2019 η πρόκληση αφορούσε τις πόλεις του μέλλοντος δεδομένου ότι ο πληθυσμός τους αυξάνεται με ραγδαίους ρυθμούς και οι υποδομές τους πλέον δεν είναι επαρκείς. Στο πλαίσιο αυτό, και ιδίως στην κατηγορία Open που συμμετείχαμε, η ομάδα μετά από έρευνα αποφάσισε να δημιουργήσει ένα ρομπότ και τα ανάλογα συνοδευτικά συστήματα για να βοηθήσει τον ίδιο άνθρωπο.

Όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρουν οι μαθήτριες, δημιούργησαν «ένα ρομπότ ανθρώπινο σε ένα κόσμο που οι άνθρωποι μοιάζουν όλο και περισσότερο σε ρομπότ».

Ο «Θαλής» είναι ένα αυτόνομο ρομποτικό σύστημα που πλοηγείτε στους δρόμους της πόλης με χρήση GPS, συλλέγει ατμοσφαιρικά και περιβαλλοντικά δεδομένα τα οποία σε πραγματικό χρόνο μέσω ενός υπερδικτύου πόλεις μεταφέρονται στα ανάλογα κέντρα ελέγχου.

Έτσι για παράδειγμα εάν σε ένα σημείο της πόλης υπάρχει υψηλή συγκέντρωση βλαβερών σωματιδίων οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να δράσουν άμεσα, ενώ μακροπρόθεσμα μπορεί να υλοποιηθεί ανασχεδιασμός της συγκεκριμένης περιοχής/κίνησης οχημάτων κ.α.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του «Θαλή» είναι όμως το «ενδιαφέρον» του για τον ίδιο τον άνθρωπο. Μέσω καμερών και αλγορίθμων τεχνικής νοημοσύνης «αντιλαμβάνεται» συναισθήματα όπως φόβο, θυμό, λύπη κ.α. και ξεκινά μια συνομιλία με σκοπό την περίπτωση που χρειαστεί να ειδοποιηθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες όπως για παράδειγμα το ΕΚΑΒ". 


Ο "Θαλής" που δημιούργησε η Πατρινή ομάδα έδειξε σίγουρα ότι οι διαγωνισμοί αυτοί μπορεί να έχουν μία πρακτική βάση, αν και η κύρια πτυχή τους δεν παύει να είναι εκπαιδευτική. Ωστόσο, κάποιες ιδέες μπορούν να προσελκύσουν το ενδιαφέρον σύγχρονων εταιρειών του τεχνολογικού τομέα και κάποια στιγμή να βγουν στην αγορά εργασίας. 

Ο κ. Βέρρας τονίζει πάνω σε αυτό: "Θα σας έλεγα πως κατά κύριο λόγο οι διαγωνισμοί αυτοί και γενικότερα η ενασχόληση με την Εκπαιδευτική Ρομποτική και το STEM βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και προετοιμάζει τους σημερινούς μαθητές για την επαγγελματική τους ζωή και για το μέλλον τους.

Όπως πολλές φορές διαβάζουμε το τελευταίο διάστημα, έρευνες μας δείχνουν πως η τεχνολογία θα επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο που δουλεύουμε, ακόμη και την ίδια τη μορφή των επαγγελμάτων, αφού αφενός κάποια θα σταματήσουν να υπάρχουν, ενώ νέα δημιουργούνται συνεχώς.

Ενίοτε βέβαια, οι ιδέες των παιδιών είναι τόσο πρωτοπόρες και ιδιαίτερες που προξενούν και προκαλούν το ενδιαφέρον εταιριών τις οποίες και βλέπουμε ολοένα και περισσότερο να έχουν στραμμένο το βλέμμα τους σε αυτούς τους διαγωνισμούς. Τα τελευταία έτη λοιπόν βλέπουμε μια συνεχώς αυξανόμενη κίνηση των εταιρειών στο να αγκαλιάσουν τις προσπάθειες και τις ιδέες των μαθητών". 

Όλα όμως ξεκινούν από την εκπαίδευση στα σχολεία και εδώ έρχεται το ζήτημα της εκπαιδευτικής ρομποτικής που αποτελεί μέρος του STEM. "Η Εκπαιδευτική Ρομποτική αποτελεί μέρος του STEM που πρακτικά είναι μια διαφορετική προσέγγιση/μεθοδολογία στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες, ήδη από τη δεκαετία του ’80 γίνεται χρήση της με εξαιρετικά αποτελέσματα. Οι μαθητές μέσα από μία βιωματική διαδικασία κατακτούν γνώσεις από τους τομείς τη φυσικής, των μαθηματικών, της πληροφορικής, της μηχανικής και άλλων επιλύοντας προβλήματα με χρήση του «αλγοριθμικού τρόπου σκέψης».

Στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δυστυχώς ακόμη δεν έχει υπάρξει κάποια εξέλιξη, με μόνες εξαιρέσεις κάποιους εκπαιδευτικούς που εκτός ωραρίου προσπαθούν να εργαστούν με μικρές ομάδες μαθητών, κυρίως προετοιμαζόμενοι για συμμετοχή σε ένα διαγωνισμό" τονίζει ο Πάνος Βέρρας και συμπληρώνει λέγοντας:

"Εδώ να σας αναφέρω πως η βοήθεια του εθνικού μας διοργανωτή WROHellas με συνεχείς εκπαιδεύσεις εκπαιδευτικών, αλλά και χορηγίες εξοπλισμού σε δημόσια σχολεία έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη της Εκπαιδευτικής Ρομποτικής στη χώρα μας". 


Η Smartbirds με τις επιτυχίες της, εκτός των άλλων, ήρθε για να σπάσει και ένα ταμπού, αυτό που λέει ότι η ρομποτική είναι φτιαγμένη για τα αγόρια.

Όμως ο Πάνος Βέρρας τονίζει για το θέμα αυτό, σπεύδοντας να ξεκαθαρίσει ως προς τα κριτήρια που επιλέγει τα μέλη της ομάδας του. "Σαφώς και δεν υπάρχει καμία διάκριση μεταξύ αγοριών και κοριτσιών, μα αν θέλαμε να πούμε πως υπάρχει, θα σας έλεγα πως λόγω της φύσης του αντικειμένου η εκπαιδευτική ρομποτική δίνει την εικόνα μιας δραστηριότητας που αφορά κυρίως τα αγόρια, κάτι που φυσικά δεν ισχύει.

Έχοντας αυτό κατά νου αντιλαμβάνεστε πως το να φθάσουν 3 κορίτσια σε τόσο υψηλό επίπεδο, κάνει αυτή τη διάκριση ακόμη ποιο σημαντική και καταρρίπτει όποια στερεότυπα. Τα κριτήρια λοιπόν σύστασης μιας ομάδας έχουν να κάνουν με τις δεξιότητες και τις ικανότητες κάθε μέλους με τον προπονητή να καλείται να βρει την ιδανική ισορροπία". 

Όσο για τα σχέδια που έχει ο ίδιος για την ομάδα του και σε ποιες διοργανώσεις σκοπεύει ακόμα να την οδηγήσει; "Η συμμετοχή σε ένα διαγωνισμό και μάλιστα τόσο υψηλού επιπέδου είναι πάντοτε ένα κίνητρο χωρίς όμως να αποτελεί και αυτοσκοπό" τονίζει και προσθέτει:

"Αυτό που οι μαθητές αναγνωρίζουν σε κάθε τέτοιο «ταξίδι» είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες που αποκόμισαν που αποτελούν και κάθε φορά τη βάση για το επόμενο. Οι σκέψεις για την επόμενη μέρα είναι λοιπόν να συνεχίσουμε το «ταξίδι» μας, ενώ παράλληλα να μοιραστούμε όλα όσα αποκομίσαμε και να βοηθήσουμε στην περαιτέρω εξέλιξη της εκπαιδευτικής ρομποτικής στην Ελλάδα". 


Τέλος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το ρητό που τον εκφράζει και που προσπαθεί να περάσει στα μέλη της ομάδας του, αποτυπώνει και την φιλοσοφία που ως άνθρωπος, αλλά και ως προπονητής της εκπαιδευτικής ρομποτικής. 

"Αν και γενικώς χρησιμοποιούμε στον καθημερινό μας λόγο πολλά ρητά, θα σας αναφέρω ένα που χρησιμοποιούμε πρόσφατα, το οποίο περικλείει όλη τη φιλοσοφία που προσπαθώ να μεταδώσω στους μαθητές μου. «Κάντε μεγάλα όνειρα και δουλέψτε σκληρά για να τα κατακτήσετε!»".