ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΤΡΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ Συγκριτικές Διαχρονικές Μεταφιλοσοφικές Έρευνες 

στην Ανθρώπινη Μοίρα

Μέρος Ι

Γενική Μορφολογία της Ύπαρξης

Κάθε πολιτισμός ορίζεται από ένα κυρίαρχο, βασικό βίωμα που συνιστά την ανθρώπινη παρουσία στον συγκεκριμένο τόπο όπου υπάρχει.

 Στην ακμή του, το θεμελιώδες βίωμα (μια πολιτισμική κεντρική Ιδέα) δημιουργεί τις μορφές σε τέχνη, σκέψη, αξιολογία και τρόπο βίου που το ικανοποιούν, στις οποίες αναπαύεται, οι οποίες ησυχάζουν την ταραχή του ανθρώπινου εδώ-είναι. Στο καλοκαίρι του πολιτισμού η αιχμή της δημιουργικότητας καταλαγιάζει, οι μορφές στιλβώνονται και καταλάμπουν, ο άνθρωπος δρέπει τους καρπούς των κόπων του, το «τέλος» έχει φθάσει. Μετά ανταριάζει πάλι ο καιρός στο φθινόπωρο, η ένταση και ταραχή της ανθρώπινης ύπαρξης ξανανεβαίνει, μια πυρετική ενεργητικότητα εμφανίζεται αντιδιαμετρική της εαρινής ανθοφόρου δημιουργικότητας, η ανησυχία της παρακμής αρπάζει την ψυχή και η φθορά το σώμα του πολιτισμού, αντιδρώντας προσκολλάται ο νους στους τύπους και τους κανόνες των συστατικών μορφών του αξονικού βιώματος, ενώ το αίσθημα χαροπαλεύει για την σωτηρία. Κι έρχεται ο χειμώνας και η κρύψη και ο θάνατος, όπου η κοσμική μήτρα εγκυμονεί το καινούριο. 

Αυτό λέμε ιστορικά Μεταβατική Εποχή.

Σε εποχή Μεταβολών, σαν αυτή που έλαχε να ζούμε, προβληματοποιούνται τα πάντα, και αυτή ηπροβληματικότητα. Είναι περίοδος μετακουλτούρας. Η συνείδηση η ίδια συνειδητοποιείται σε δεύτερο επίπεδο. Αλλά έτσι αρχίζει ένα regressus ad infinitum. Το κάτοπτρο της συνείδησης πολλαπλασιάζεται αυτοκατοπτριζόμενο. Και χάνεται ο νους  στην απόλυτη σχετικότητα.

Αφού το παλαιό κυρίαρχο βίωμα έχει σβύσει και το καινούριο δεν έχει ανατείλει, αφού οι οργανικές μορφές του προηγούμενου κόσμου κατήντησαν συστήματα μηχανικών κανόνων και ούτε καν έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται τα σωτήρια του μέλλοντος αιώνος, πώς λοιπόν τότε θα κάνουμε τέχνη και πώς θα σκεφθούμε και πώς θα μιλήσουμε σαν άνθρωποι και όχι σαν μηχανές; 

Θέλουμε τόπο για να θεωρήσουμε ένα συνολικά σχετικοποιημένο περιβάλλον: δός μοι πᾷ στῶ καὶ τὴν γᾶν κινασῶ. Αλλά αφου ο νέος τόπος είναι ακόμη αγέννητος στην κοσμική μήτρα; Ή δεν είναι κεκρυμμένος αλλά πάντα φανερός στο Φανόν του Είναι; 

Ο χαρακτήρας του «μετά» (όπως από την φυσική στην μεταφυσική) δεσπόζει τον χειμώνα της ανθρώπινης ύπαρξης. Μεταμοντέρνα η τέχνη, μεταπολιτισμικές αναζητήσεις – ακόμη και η φιλοσοφία μεταποιείται. Αλλά έτσι όλα μπαίνουν στο ίδιο πλαίσιο, αλληλοσυναρτώνται  συνεπώς ευκολώτερα – και ιδού η ιδέα της ολότητας αρχίζει να παίρνει πάλι το πάνω χέρι από την πίσω πόρτα. Ο μάντις ξέρει τί θα ανατείλει από τον γενεσιουργό ζόφο του χειμώνα: ό ίδιος ήλιος και το ίδιο έαρ και το ίδιο κάλλος του ανθού και ό ίδιος έρως του τέλους και της αιωνιότητας.

 Φέτος, στις Συναντήσεις μας της Πάτρας θα ασχοληθούμε με τον πολιτισμό και την ιστορία, δηλαδή με την ανθρώπινη μοίρα, υπό τις παραμέτρους αυτής της υπαρξιακής μεταβατικότητας που χαρακτηρίζει την εποχή μας. Θα κάνουμε Μεταφιλοσοφία, μη εκπίπτοντας στο άπειρο της σχετικότητας, αλλά αναγόμενοι στην υπέρβασή του προς αυτήν την Ιδέα της καθαρής σκέψης.

Με την έναρξη του δρόμου μας θα πάμε στα δυσκολώτατα, εκεί που το πρόβλημα μιας εποχής μεταβολών εμφανίζεται οξύτερο, στην θρησκευτικότητα.

Θα μιλήσω πρώτα με θεματικό τίτλο:

Τί Είναι η Θρησκεία, Ι:

το Ιερό, το Αγνό και το Άγιο

        Η ομιλία θα γίνει την Πέμπτη 21 Νοεμβρίου, 8.30 το βράδυ, στην Αίθουσα Διαλέξεων του Μεγάρου Λόγου και Τέχνης (2ος όροφος, Πλατεία Γεωργίου Α’).

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Μετά την ομιλία θα υπάρξει χρόνος για συζήτηση.