Στον κάμπο του Λεσινίου σε μια κατάφυτη τοποθεσία βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας της Λεσινιώτισσας που κάθε χρόνο πλήθος πιστών συρρέουν για να την τιμήσουν.

Πρόκειται για ένα μοναστήρι που βρίσκεται στον νοτιοδυτικά του Λεσινίου εκεί που στην αρχαιότητα ήταν η λίμνη Κυνία. Σε παλαιότερους χρόνους ο τόπος ήταν πλημμυρισμένος από έλη και οι προσβάσεις προς το χώρο του μοναστηριού ήταν ελάχιστες. Τον καιρό του μεγάλου ξεσηκωμού η επικοινωνία με το μοναστήρι γινόταν με πλοιάριο σε τεχνητό αύλακα, που έφτανε ως τη θάλασσα.

Υπήρχε, δηλαδή, ένα νησάκι συνολικής έκτασης 600 στρεμμάτων και με υψόμετρο 50 μέτρων όπου στην αρχαιότητα φέρεται ότι ήταν ο προμαχώνας των Οινιάδων, ήταν οχυρωμένο και γνωστό ως Νάσος που στην Δωρική γλωσσά σημαίνει Νήσος. Σ’ αυτό το νησάκι έβρισκαν καταφύγιο κάθε είδους κατατρεγμένοι την περίοδο της Τουρκοκρατίας.


Παναγία Λεσινιώτισσα

Χτίστηκε στις 11 Οκτωβρίου του 1595 και είναι ρυθμού βασιλικής και διαιρείται σε ιερό, κυρίως ναό και νάρθηκα. Η νότια πλευρά και το νότιο μέρος της τρίπλευρης αψίδας ανήκουν στην οικοδομική φάση του 1781, ίσως όμως και σε παλαιότερη. Αυτό φανερώνει η διακοσμητική ταινία που επεκτείνεται στο μήκος της νότιας πλευράς και στο νότιο τμήμα της ανατολικής. Πάνω από τα τρία παράθυρα του τοίχου η ταινία διαγράφει τόξο και ακόμη μεγαλύτερο και μάλιστα οξυκόρυφο πάνω από τη νότια τοξωτή θύρα. Της ίδιας εποχής είναι και το διακοσμητικό σκάλισμα στο υπέρθυρο της ίδιας θύρας σταυρός, που στηρίζεται στο κεφάλι χερουβείμ, πλαισιώνεται από δυο σχηματοποιημένους κλάδους με άνθη. Στο εσωτερικό ο ναός είναι μονόχωρη μακρόστενη αίθουσα, που χωρίζεται στο ιερό, στον κύριο ναό και στο νάρθηκα. Στεγάζεται με δίρριχτη στέγη. 

Σύμφωνα με παλιές μαρτυρίες, οι χριστιανοί χωρικοί βρήκαν την εικόνα της Θεοτόκου στην αιωνόβια ελιά του μοναστηρίου και τη μεταφέρουν στην εκκλησία του χωριού τους «Εισόδια της Θεοτόκου» που εκείνη την εποχή ήταν μετόχι του Πανάγιου Τάφου και σώζεται έως σήμερα ως βυζαντινό μνημείο απείρου κάλους. Μάταια όμως διότι με το ξημέρωμα η εικόνα εμφανιζόταν στο νησάκι που είχε διαλέξει ως κατοικία της. Έτσι, οι κάτοικοι του χωριού έφτιαξαν στην αρχή ένα εικονοστάσι και αργότερα έχτισαν στη θέση της αγριελιάς την πρώτη εκκλησία.

Βίντεο - Andreas Koutsothanasis

Πληροφορίες - Βυζαντινή Αιτωλοακαρνανία-Αθανάσιος Παλιούρας