Ο Τάσος Νούσιας είναι σίγουρα ένας από τους καλύτερους ηθοποιούς της γενιάς του.

Ο Ριχάρδος ο Β', ο γιος του "μαύρου" πρίγκιπα είναι μία από τις πιο αινιγματικές προσωπικότητες της ιστορίας που ανέδειξε ο Σαίξπηρ σε πρωταγωνιστή πάνω στη σκηνή, στο πιο βαθύ ψυχογραφικό του δράμα. Η Marlen Kaminsky είναι μία σκηνοθέτης που βλέπει αυτό το έργο από την ανάποδη, με έναν αρκετά ενδιαφέροντα και ξεχωριστό τρόπο. 

Όλα αυτά μαζί συνθέτουν την παράσταση "Ριχάρδος Β' - Το Ρέκβιεμ Ενός Βασιλιά" , ένα έργο που ανέβηκε τον περασμένο χειμώνα για 20 παραστάσεις στην Αθήνα και στη συνέχεια, την άνοιξη του 2019, για 8 παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη, κερδίζοντας τις εντυπώσεις του κοινού, αλλά και τις καλύτερες κριτικές.

Πλέον έρχεται και πάλι πάνω στη σκηνή για μία και μοναδική παράσταση, στην Πάτρα, στις 14 Σεπτεμβρίου, στο Ρωμαϊκό Ωδείο, μέσα από τον Οργανισμό Καλλιτεχνικών Πολιτιστικών Εκδηλώσεων που φέρνει για ακόμα μία φορά στην αχαϊκή πρωτεύουσα μια ποιοτική δουλειά, μια από τις καλύτερες παραγωγές και σίγουρα μία από τις πιο συγκλονιστικές παραστάσεις που είχε την ευκαιρία να δει το κοινό της Πάτρας το φετινό θεατρικό καλοκαίρι. 

Το patrasevents.gr μίλησε με τον Τάσο Νούσια εν όψει αυτής παράστασης που φτάνει στην Πάτρα. 

P.E.: Έχετε κάνει αυτή την παράσταση εδώ και αρκετούς μήνες. Τι κρύβεται τελικά στο μυαλό του Ριχάρδου Β';

Η ιστορία του Ριχάρδου είναι μία πραγματική ιστορία. Αυτό θα πρέπει να το ξεκαθαρίσουμε από την αρχή. Έχουμε να κάνουμε με έναν μονάρχη, στα τέλη του 14ου αιώνα ο οποίος από την απόλυτη εξουσία,  αυτή του "επί γης Θεός",  γιατί ένας μονάρχης εκείνη την εποχή θεωρούνταν και εκπρόσωπος του Θεού, ο στρατηγός του πάνω σε αυτόν τον κόσμο, άρα μιλάμε για κάτι παραπάνω από έναν άνθρωπο ή ακόμα και βασιλιά, αλλά για έναν πνευματικό ταγό, καθαιρείται με τον πιο βάναυσο τρόπο και βρίσκεται από το ζενίθ στα τάρταρα.


P.E.: Το έργο δηλαδή έχει να κάνει με αυτήν την πτώση;

Ακριβώς. Αυτή η πτώση ήταν που μας συγκίνησε και μας οδήγησε στο να φέρουμε στη σκηνή αυτό το έργο του Σαίξπηρ. Είναι μία πορεία που αφορά τον άνθρωπο γιατί έχει να κάνει με τον καθένα από εμάς ακόμα και ας μην είμαστε βασιλιάδες, αλλά κοινοί θνητοί. Όπως εξάλλου και ο Ριχάρδος που μέσα από την εξέλιξη του έργου αποδεικνύεται ότι είναι περισσότερο άνθρωπος, παρά Θεός. 

Η πτώση αυτή είναι μία πορεία που διαγράφει την ανθρώπινη φύση, από την έπαρση που έχουμε μέσα μας, την δίψα μας για την εξουσία, την αλαζονεία και την ματαιοδοξία που μας τρέφουν, στην αναζήτηση της όποιας εν συναίσθηση μας έχει απομείνει στη διαδρομή μας,  έχοντας ως τελικό προορισμό την λύτρωση. Είναι μια βαθιά τομή, ένα βαθύ ψυχογράφημα στον άνθρωπο, με πολλές πτυχές που αφορούν τον άνθρωπο, μια εξαιρετικά πνευματική παράσταση για αυτό και  δεν είναι τυχαίο που διαλέξαμε να έρθουμε στην Πάτρα την ημέρα του Σταυρού. 

P.E.: Ο Ριχάρδος με τι συγκρούεται τελικά με τον εαυτό του κυρίως ή με τους γύρω του;

Το έργο όπως σας είπα είναι πολύπλευρο και πολυπρόσωπο, ίσως είναι το πιο περίπλοκο και πολύπλευρο έργο του Σαίξπηρ. Παίρνουν μέρος 38 πρόσωπα συνολικά. Εμείς πιάνουμε το κείμενο και εστιαζόμαστε κυρίως στον Ριχάρδο και στους αντιπάλους του. Οι αντίπαλοι του είναι δύο βασικά πρόσωπα, ο θείος του και ο ξάδελφος του ο οποίος και του κλέβει την εξουσία.

Άρα έχουμε να κάνουμε με τρία άτομα επί σκηνής και υπάρχει και ένα πνεύμα ή όπως αλλιώς θέλει να το ονομάσει ο κάθε θεατής, ο μοναδικός που έχει απομείνει κοντά του και μέσα από αυτόν γίνεται ανάκληση της μνήμης του, συνδέοντας τη με το παρελθόν του, κάνοντας μία αναδρομή στην πορεία του και δείχνοντας στο πώς έφτασε στην τελική πτώση.

Βλέπουμε έτσι τον Ριχάρδο να συνδέεται με το παρελθόν του, να αναμετριέται δηλαδή με τα άτομα που τον σημάδεψαν, τους ανθρώπους που δεν άκουσε, τα λάθη που έκανε γιατί όταν ανέλαβε ήταν και αρκετά μικρός σε ηλικία και πέθανε στα 33 του, στα χρόνια του Χριστού, με έναν βίαιο και σκληρό θάνατο, γνωρίζοντας την απόλυτη διαπόμπευση, σέρνοντας τον με το κάρο νεκρό σε όλο το Λονδίνο.


P.E.: Η πορεία αυτή πώς διαγράφεται και μεταφέρεται πάνω στη σκηνή;

Ο Ριχάρδος πάνω στη σκηνή παριστάνει όλα αυτά τα πρόσωπα, να διαλογίζεται μαζί τους, να μετανσαρκώνει θα έλεγε κανείς όλη αυτή την πορεία από την εξουσία στην διαπόμπευση, μέσα από όμως ένα φρενήρη ρυθμό, με τεράστιες εναλλαγές που σκιαγραφούν την προσωπικότητα του, αλλά και την όλη διαδρομή του, με δεκάδες μεταπτώσεις στη συμπεριφορά του.

Έχουμε την διάνοια ενός ανθρώπου που προσπαθεί να αυτοκαθαρθεί μέσα από την ενδοσκόπηση που κάνει μέσα στη φυλακή, περνώντας από την διάνοια στον παραλογισμό, έχοντας ταυτόχρονα αρκετές αναλαμπές, ευελπιστώντας μέσα στην παράνοια του να αποκτήσει και πάλι την εξουσία, αναζητώντας όμως ταυτόχρονα τον τρόπο που θα λυτρωθεί, έχοντας διαγράψει όλη αυτή την πορεία από την απόλυτη εξουσία στην απόλυτη πτώση.

P.E.: Το κείμενο του Σαίξπηρ σκιαγραφεί όλα αυτά τα στοιχεία;

Το πόνημα του Σαίξπηρ είναι συγκλονιστικό και καταφέρνει να περάσει όλα αυτά τα στοιχεία που συνθέτουν την ανθρώπινη φύση, την ανθρώπινη φιλοδοξία σε τέτοιο βαθμό που κάνουν το έργο κλασικό και διαχρονικό, δίνοντας στον χαρακτήρα του ήρωα του μία πανανθρώπινη και οικουμενική διάσταση.

Είναι ένα δράμα που βασίζεται σε ακραίες καταστάσεις, με φοβερές όμως πινελιές χιούμορ και με έντονο κωμικό ύφος σε ορισμένα σημεία τού, αφού αυτές οι απόλυτες καταστάσεις φέρνουν πολλές φορές αρκετά κοντά το δράμα με την κωμωδία, αναδεικνύοντας τη συγγένεια τους ίσως, γεννώντας έτσι αυτό που λέμε κωμικοτραγικές καταστάσεις αφού οι καταστάσεις αυτές είναι αρκετά θερμές και ακραίες.


P.E.: Πολλοί όμως θα το χαρακτήριζαν ως ένα βαρύ έργο...

Δεν είναι έτσι. Ξέρετε αυτά τα κείμενα έχουν υποστεί τις τελευταίες δεκαετίες εντός και εκτός εισαγωγικών παραποιήσεις και βιασμούς, θεωρώντας τους εαυτούς τους πιο έξυπνους από αυτούς που τα έφτιαξαν, θέλοντας ο καθένας να περάσει την δική του πτυχή, με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται το νόημα τους και ο κόσμος να τα θεωρεί από βαριά έως και ακατανόητα.

Δεν είναι όμως τα πρωτότυπα κείμενα που δεν καταλαβαίνει ο κόσμος, αλλά τις μεταμορφώσεις. Αυτές είναι ακατανόητες και όχι τα κείμενα έτσι όπως μας έχουν παραδοθεί από τους δημιουργούς τους στο πέρασμα των χρόνων. 

Στην δικιά μας περίπτωση ευτυχήσαμε πλήρως, έχουμε ένα κείμενο καθαρό, έχουμε επίσης ένα λαϊκό θέατρο, γιατί ξέρετε ο Σαίξπηρ έκανε πάνω από όλα λαϊκό θέατρο, απευθυνόταν σε όλο τον κόσμο, από τον αγρότη έως και τον βασιλιά και αφορούσε άπαντες.

P.E.: Βρίσκεται κοινά στοιχεία δηλαδή του Σαίξπηρ με τους αρχαίους τραγωδούς και τα κείμενα της κλασικής περιόδου;

Τα έργα αυτά διαπραγματεύονται την ανθρώπινη φύση, με τον κόσμο που τα παρακολουθούσε να προσπαθεί να λύσει μέσα από αυτές τις παραστάσεις ζητήματα και ερωτήματα που τον απασχολούσαν άμεσα, βλέποντας τα να παίρνουν σάρκα και οστά πάνω στη σκηνή, με τους συγγραφείς από την δική τους πλευρά να προσπαθούν να φωτίζουν σκιές των ζητημάτων αυτών, δίνοντας τις δικές τους απαντήσεις και πτυχές ή οδηγώντας την όλη πλοκή στην λύτρωση και στην κάθαρση, γιατί η τραγωδία πρέπει να έχει αυτό το αποτέλεσμα.

Κατά συνέπεια είναι έργα, είναι κείμενα που μας αφορούν γιατί έχουν να κάνουν με τον άνθρωπο και την φύση του. Το έργο λοιπόν του Σαίξπηρ, αλλά και των Ελλήνων τραγωδών της κλασικής περιόδου είναι διαχρονικό γιατί εξακολουθεί και αφορά τον σύγχρονο άνθρωπο και την εποχή του, αλλά και αυτές που έρχονται. Μας αφορά ως ανθρώπινα πλάσματα.


P.E.: Βέβαια υπάρχει μία διαφορά σε σύγκριση με το αυθεντικό έργο. Στο Σαιξπηρικό κείμενο γνωρίζουμε ότι ο Ριχάρδος Β' σφάζεται με έναν βάρβαρο τρόπο, στο έργο που θα δούμε το φινάλε είναι κάπως διαφορετικό.

Στο έργο ο Ριχάρδος αναρρίπτετε. Κρατά μόνο το σώμα του, παραδίδει τη γυμνή του σάρκα και ανυψώνεται στους ουρανούς, πετυχαίνοντας την κάθαρση, μη έχοντας όμως τίποτα άλλο ανθρώπινο, καμία εξουσία, καμία περγαμηνή τα οποία ο ίδιος πλέον αποποιείται και φωνάζει δεν έχω ούτε όνομα πλέον, ποια εξουσία, ούτε το όνομα μου δεν ξέρω και πετάει, ανυψώνεται  διαγράφοντας ένα συγκλονιστικό φινάλε για τους θεατές, αλλά και για τους ηθοποιούς.

Το φινάλε έχει να κάνει με την κάθαρση και την λύτρωση αυτή που παραπέμπει άλλωστε και στο κείμενο, στο πραγματικό γεγονός με ένα όμως διαφορετικό τρόπο. Έχετε ακούσει για τον θάνατο της αλεπούς. Η αλεπού παραδίνεται, λιώνει, και με αυτόν τον τρόπο λυτρώνεται, έχοντας να δώσει τη σάρκα της και τίποτα άλλο. Για αυτό και στο δικό μας έργο ο ήρωας τελειώνει φωνάζοντας πέτα ψυχή μου, πέτα, μη έχοντας κάτι άλλο δικό του και ανυψώνεται. 

P.E.: Η παράσταση έχει πάρει φοβερές κριτικές και κυρίως ως προς την ερμηνεία σας...

Όχι μόνο όσον αφορά την ερμηνεία μου, αλλά και το σύνολο του έργου. Η σκηνοθεσία της Μαριλέν Καμίνσκι είναι συγκλονιστική, δίνει άλλες πτυχές και διαστάσεις στο έργο. Είναι μία δουλειά ξεχωριστή, μεθοδική και προσωπική από αυτές που δίνει την ευκαιρία σε όσους συμμετέχουν, αλλά και σε όσους την βλέπουν να αναρωτηθούν που βρισκόμαστε, τι κάνουμε.

Είναι κάτι που έχουμε ανάγκη εμείς οι καλλιτέχνες που υπηρετούμε αυτή την τέχνη, χρειάζεται να αναλογιζόμαστε μέσα από τέτοια κείμενα που βαδίζουμε ποια είναι η σχέση μας μαζί της, που βρισκόμαστε, τι κομίζουμε από αυτή που υπηρετούμε, αλλά και τις δυνατότητες μας. Οφείλουμε να κάνουμε κάποια στιγμή αυτή την ανάλυση εμείς οι καλλιτέχνες με τον εαυτό μας και τη τέχνη που υπηρετούμε και στην δική μου περίπτωση το κείμενο αυτό ήρθε για να δέσει αφού με αφορά πάρα πολύ και πιστεύω τον κόσμο.


P.E.: Ο Σαίξπηρ πόσο απαραίτητος είναι στην εποχή μας;

Απόλυτα και αυτό θα φανεί μέσα από την παράσταση. Θα ήθελα να είχα όμως ένα πιο ειδικό ακροατήριο που να μπορούσε να ενστερνιστεί όλα αυτά τα μηνύματα και τις ιδέες του κειμένου. Ο καθένας μπορεί να το ενστερνίζεται με το δικό του τρόπο, ζούμε όμως σε μία εποχή που υπάρχει μια γενική πτώση αξιών με τον κόσμο να βάλλεται από παντού.

Θα ήθελα λοιπόν να είχα ένα πιο ειδικό ακροατήριο, ένα πολιτικό ακροατήριο θα έλεγα, για να δω το πως θα αντιδρούσε απέναντι στο μεγαλείο αυτού του κειμένου, ένα πιο μοναρχικό ακροατήριο που να αναρωτηθεί τι γίνεται με το σαράκι του ανθρώπου για την εξουσία ή για το χρήμα, που βαδίζει, πώς περπατάει στην πορεία που χαράσσει, με ποιον τρόπο συνδιαλέγεται με τους γύρω του, ποιους αδικεί.

Μπορεί βέβαια να υπάρχει και ένα ετερόκλητο κοινό ανάμεσα στους θεατές. Ο κόσμος ωστόσο έρχεται εκστασιασμένος στο τέλος της παράστασης. Έχω βιώσει υπέροχα πράγματα μέσα από αυτή τη δουλειά και είμαι ευγνώμων. Είναι μια παράσταση με βάθος που έχει τη δυναμική και προσφέρει τόσο στους συντελεστές της όσο και στους θεατές της, συνδέοντας τους μέσα από τα λόγια του κειμένου.

P.E.: Στην Πάτρα έρχεστε για μία και μοναδική παράσταση χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια περιοδεία.

Πέρα από μία παράσταση ξεχωριστή είναι και μία παραγωγή αρκετά ακριβή για αυτό και δεν προχωρήσαμε το καλοκαίρι σε κάποια περιοδεία. Ερχόμαστε στην Πάτρα για μία και μοναδική παράσταση κάνοντας την επιλογή μας. Δεν ξέρω γιατί επιλέξαμε την Πάτρα. Είναι το κοινό της ένα λόγιο κοινό υποψιασμένο και σκεπτόμενο, είναι η κουλτούρα που έχει μέσα της αυτή η πόλη, είναι το Πανεπιστήμιο της, το Ρωμαϊκό Ωδείο της, ένα κόσμημα, ένας καταπληκτικός χώρος που σε φέρνει σε απόσταση αναπνοής με τον θεατή, είναι όλα αυτά μαζί.

Έχω αγαπήσει την Πάτρα και με έχει αγαπήσει και αυτή πιστεύω, έχω δώσει και έχω πάρει μέσα από τις προηγούμενες εμφανίσεις σε αυτή την πόλη. Η Πάτρα είναι μία πόλη που αγαπάει το θέατρο, εκτιμά το ποιοτικό θέατρο και τις καλές δουλειές, είναι μία πόλη που κάνει θέατρο, έχει εξαιρετικές μονάδες, έχοντας μία υπέροχη δραματική σχολή που βγάζει συνεχώς νέα παιδιά μέσα από τους κόλπους της, είναι μια πόλη που όπως και η Θεσσαλονίκη, έχει μία βαθιά σχέση με αυτή την τέχνη.


P.E.: Που θα σας δούμε το χειμώνα στο θέατρο και στο κινηματογράφο;

Στο θέατρο ετοιμάζουμε την “Ιστορία χωρίς όνομα” το λογοτεχνικό έργο του Στέφανου Δάνδολου που θα μεταφερθεί θεατρικά και που μιλάει για μία διαφορετική περίοδος  της Ελλάδας και αποτυπώνει τα γεγονότα εκείνης της εποχής μέσα από έναν μεγάλο πολιτικό άνδρα και έναν ανεκπλήρωτο έρωτα, ένα έρωτα που χάραξε και τους δύο πρωταγωνιστές, τον Ιων Δραγούμη και τη Πηνελόπη Δέλτα. 

Ο Ίων Δραγούμης ήταν ένας οραματιστής της εποχής του που όμως δεν μπόρεσε να εκπληρώσει το όραμα του γιατί δεν τον άφησε το τότε πολιτικό σύστημα και έμεινε μόνος, φτάνοντας στην εκτέλεση και στον θάνατο του, έχοντας όμως προλάβει να προσφέρει πολλά με τη σκέψη του και τον στοχασμό του.

Δυστυχώς όμως οι καλύτεροι σε αυτόν τρόπο εξοστρακίζονται, έχοντας όμως προλάβει να δείξουν ότι κάτι καλό θα αφήνανε στον τόπο, αν τους αφήνανε. Το έργο αυτό είναι κάτι που του οφείλουμε, να γνωρίσει ο κόσμος την προσφορά και το όραμα του, μιλώντας και για τον ανεκπλήρωτο έρωτα του, αλλά και για το ανεκπλήρωτο του όραμα για την Ελλάδα.

P.E.: Και κινηματογραφικά;

Κινηματογραφικά έχουμε ολοκληρώσει το Λούγκαρντ, την δεύτερη δουλειά που κάνω μαζί με τον Κώστα Χαραλάπους μετά το "Δεμένη Κόκκινη Κλωστή".

Η ταινία αναμένεται να κυκλοφορήσει στα τέλη αυτού του έτους με αρχές του νέου και η υπόθεση της βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και αναφέρεται σε μία μεγάλη πετρελαϊκή οικογένεια της Ελλάδος, μια αυτοκρατορία που την εξουσία και τα πλούτη, φτάνει στην πτώση. Είναι μία σπουδαία ταινία θεωρώ και ελπίζω να την εκτιμήσει το κοινό.