Η Πάτρα ήταν η πρώτη πόλη της Ελλάδας που βομβαρδίστηκε από τα ιταλικά αεροσκάφη, το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, όπου και ξεκίνησε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος για την χώρα μας.

Οι Ιταλοί βομβάρδισαν μία πόλη που είχε πάνω από 10.000 Ελληνοιταλούς εκείνη την περίοδο και γκρέμισαν πολλά από τα σπίτια στο κέντρο της Πάτρας, με τις βόμβες να αφήνουν πίσω τους αρκετούς νεκρούς.

Οι συνοικίες που βομβαρδίστηκαν την 28η Οκτωβρίου και στις οποίες τα ιταλικά αεροσκάφη άφησαν πίσω τους πολλές πληγές ήταν η Γούναρη, η περιοχή της Αγγλικάνικης Εκκλησίας και της ιταλικής συνοικίας στον Άγιο Διονύσιο, η Τριών Ναυάρχων και η Γερμανού στην Άνω Πόλη.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι πολλά από τα θύματα εκείνη την μέρα ήταν Ελληνοιταλοί που έμεναν στην Πάτρα, με τις μαρτυρίες να μιλούν για πάνω από 30 νεκρούς από την ιταλική συνοικία που θα μπορούσε να ήταν περισσότερα αν τα δύο σχολεία των Ιταλών δεν είχαν αργία και δεν πήγαιναν εκδρομή στην Αρόη.

Το γεγονός αυτό έσωσε πολλά από τα παιδιά των Ιταλών. Πάντως, η αστυνομία της εποχής είχε συγκεντρώσει στη συνέχεια τους Ιταλούς της Πάτρας εκεί που τώρα βρίσκεται το σχολικό συγκρότημα Τεμπονέρα, ενώ πολλοί από τους Πατρινούς για να σωθούν το είχαν πάρει με τα πόδια και έφευγαν από το κέντρο βρίσκοντας καταφύγιο σε περιοχές μακριά από την πόλη, μένοντας σε σπίτια συγγενών και φίλων.

Οι Ιταλοί αργότερα όταν μπήκαν στην Πάτρα και μετά τον βομβαρδισμό που προκλήθηκε την άνοιξη του '41 από τα γερμανικά αεροσκάφη όπου δεν άφησαν τίποτα όρθιο, ισοπεδώνοντας την πόλη, δεν σταμάτησαν να βγάζουν φωτογραφίες από τα ερείπια που είχαν αφήσει πίσω τους οι βόμβες (βλ. φωτογραφία εξωφύλλου). 


Η μαρτυρία της Πατρινής Μαρίας Μανωλάκου

Όσοι έζησαν εκείνη την μέρα της 28ης Οκτωβρίου δύσκολα θα την βγάλουν από τη μνήμη τους. Το σκηνικό που επικράτησε περιγράφει η Πατρινή Μαρία Μανωλάκου στο βιβλίο της "Από το Ημερολόγιο ενός παιδιού της Κατοχής". 

Η Μαρία Μανωλάκου ήταν μαθήτρια τότε και όταν έπεσαν οι πρώτες βόμβες βρισκόταν στο σχολείο και περιγράφει: "Πετιέμαι βολίδα στο ραδιόφωνο, να σου και η Κατερίνα και μόλις πιάνουμε την τελευταία φράση στο διάγγελμα. "Νυν υπέρ πάντων ο αγών". Και μετά ο Εθνικός Ύμνος. Το τι έγινε τότε, σωστό παραλήρημα. Σε λίγα λεπτά όλη η Πάτρα στο πόδι.

Ο τόπος να βουίζει απ΄τ' αεροπλάνα κι ο κόσμος να τα χαιρετάει σαν τρελός., πετώντας ψηλά καπέλα, μαντήλια, οτιδήποτε. -Γεια σας λεβεντόπαιδα -Δικά μας, δε βλέπετε τα χρώματα; - Στη Ρώμη! Και στο σχολείο πανζουρλισμός. Ξάφνου η γη χοροπήδησε. Κάτι φριχτά μπουμπουνητά μας έσκισαν τ΄αυτιά και μας έπνιξαν οι σοβάδες. Μπόμπες! Ορμήσαμε στα παράθυρα. Μαύρα σύννεφα σκεπάζανε την κάτω πόλη. Μα πως αφού τ΄αεροπλάνα είναι δικά μας, άρα... δεν είναι;

Κερώσαμε όλες. Μερικές πέσανε λιπόθυμες. Σπίτια, αυτοκίνητα, όλα στις φλόγες. Μπροστά στο "Πάνθεον", ποτάμι το αίμα. Πλήθος άνθρωποι χτυπημένοι να βογκάνε κι άλλοι πεσμένοι από πάνω τους να φωνάζουν βοήθεια. Νοσοκόμες και προσκοπίνες (χωρίς στολή) να τρέχουν με τα φορεία. Πέφτουμε πάνω στην αρχηγό που μας λέει κοφτά: "Στο Νοσοκομείο αμέσως για αίμα!". Οι πρώτες βόμβες έπεσαν και στην Αγγλικανική Εκκλησία.


(Το πρώτο βίντεο είναι από το pgethea3 και το δεύτερο είναι από το Patras photos Videos Πάτρα Εικόνα Ήχος Τέχνη).