Η αύξηση της συχνότητας εμφάνισης των σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων έχει οδηγήσει στην αύξηση του αριθμού των εγκύων γυναικών με κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και με συχνότερο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο ιό τον HPV ή αλλιώς τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων.

Μερικά στελέχη του ιού HPV (6,11) προκαλούν τα κονδυλώματα στα γεννητικά όργανα. Τα κονδυλώματα εμφανίζονται ως μικρές, μυτερές προεξοχές του δέρματος σαν μικρά σπυράκια ή στο σχήμα του κουνουπιδιού που αρχικά είναι μεμονωμένες και αργότερα μπορεί να πολλαπλασιαστούν, ανώδυνες, στο χρώμα του δέρματος ή λίγο λευκότερες και συνήθως δεν παρουσιάζουν πόνο, κνησμό ή αίσθημα καύσου. Με την πάροδο του χρόνου μπορεί να διογκωθούν, να ματώσουν και κάποια να γίνουν επώδυνα. Στις γυναίκες μπορούν να εμφανιστούν στο αιδοίο, στον κόλπο, περιπρωκτικά, στη βουβωνική χώρα όπως και στον τράχηλο της μήτρας. Στους άντρες εμφανίζονται στο πέος, στο όσχεο, στη βουβωνική χώρα και περιπρωκτικά. Σπανιότερες θέσεις εμφάνισης είναι στο βλεννογόνο του στόματος, του λάρυγγα, του φάρυγγα και της ουρήθρας. Οι τύποι του ιού που προκαλούν τα κονδυλώματα δεν σχετίζονται με τον καρκίνο. Τα καρκινογόνα στελέχη του ιού HPV είναι υπεύθυνα για τη πιθανή εκδήλωση δυσπλασίας, μιας προκαρκινικής βλάβης στα προσβληθέντα κύτταρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όποιος έχει εμφανίσει δυσπλαστικές αλλοιώσεις, λόγω του ιού, θα αναπτύξει τελικά καρκίνο. (Μόνο το 2% των γυναικών που εμφανίζουν δυσπλασία εμφανίζουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας).

Η εξέταση για τα κονδυλώματα είναι απλή, ανώδυνη και μπορούν να διαγνωσθούν με γυμνό μάτι ή με μεγεθυντικό φακό. Για κονδυλώματα που βρίσκονται στον κόλπο και στον τράχηλο χρειάζεται να γίνει μια πιο ειδική εξέταση (κολποσκόπηση). Η ασυμπτωματική λοίμωξη από τον ιό HPV καθώς και η δυσπλασία διαγιγνώσκεται με το τεστ Παπανικολάου που έτσι κι αλλιώς πρέπει να πραγματοποιείται στην αρχή κάθε εγκυμοσύνης ή με βιοψία κατά την κολποσκόπηση. Αν έχετε κονδυλώματα στην εγκυμοσύνη μπορείτε να κάνετε την εξέταση HPV-DNA για να δείτε από ποιούς τύπους του ιού HPV έχετε προσβληθεί.

Η θεραπεία των κονδυλωμάτων στην εγκυμοσύνη και μπορεί και πρέπει να γίνεται καθώς, λόγω των αυξημένων ορμονών κατά τη διάρκειά της, μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση του μεγέθους ή του αριθμού τους και εκδήλωση αιμορραγίας. Επιπλέον σε βεβαρημένες περιπτώσεις, είναι πιθανό ο ιός να μεταφερθεί στο μωρό κατά τη διαδικασία ενός φυσιολογικού τοκετού. Αν και οι πιθανότητες αυτές είναι λίγες, δεν πρέπει να παραλείψουμε την σοβαρή αλλά σπάνια επιπλοκή της λεγόμενης λαρυγγικής ή αναπνευστικής θηλωμάτωσης που μπορεί να προσβάλει το μωρό από την 1η μέρα της ζωής του. Πρόκειται για την ανάπτυξη θηλωμάτων στις φωνητικές χορδές, στο λάρυγγα και το υπόλοιπο αναπνευστικό σύστημα του εμβρύου η οποία μπορεί να έχει ως επιπτώσεις δυσφαγία, βήχα ακόμα και καθυστέρηση της σωματικής ανάπτυξης. Η λοίμωξη από τον τύπο 11 του ιού HPV έχει την χειρότερη πρόγνωση καθώς έχει την τάση να προσβάλλει τους κατώτερους αεραγωγούς. Αυτός είναι ο κύριος λόγος που πρέπει να είμαστε πολύ προσεχτικοί στις επιλογές μας όσον αφορά τον τρόπο του τοκετού. Αυτό δε σημαίνει πως επειδή μια γυναίκα έχει HPV πρέπει να γεννήσει με καισαρική τομή, αλλά θα πρέπει να εκτιμηθεί ο καλύτερος και ασφαλέστερος τρόπος τοκετού αναλόγως της κάθε περίπτωσης.

Αν και η θεραπεία των κονδυλωμάτων στην εγκυμοσύνη επιβάλλεται, εντούτοις υπάρχουν κάποιοι περιορισμοί και διαφοροποιήσεις από τη θεραπεία τους εκτός εγκυμοσύνης. Τα κονδυλώματα στην εγκυμοσύνη μπορούν να αντιμετωπιστούν με κρυοπηξία, καυτηριασμό με Laser ή τριχλωροξικό οξύ. Ωστόσο, υπάρχουν θεραπείες που δεν πρέπει να εφαρμοστούν όπως η ποδοφυλοτοξίνη που είναι επιβλαβής για το έμβρυο, αλλά και η ιμικουιμόδη που δεν συνιστάται. Συνιστάται να γίνεται η έναρξη της θεραπείας το συντομότερο δυνατό και η αποφυγή της τις τελευταίες 8 εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Το δέρμα θα πρέπει να είναι ακέραιο και χωρίς πληγές πριν από τον τοκετό.

Η κολποσκόπηση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της διερεύνησης παθολογικών ευρημάτων και οφείλει να πραγματοποιείται στην εγκυμοσύνη όταν υπάρχουν ενδείξεις. Η λήψη βιοψιών σε επιλεγμένες περιπτώσεις κατά τη διάρκεια της κύησης είναι ασφαλής και χαράζει την υπόλοιπη πορεία παρακολούθησης ή αντιμετώπισης κατά το διάστημα της κύησης και μετά τον τοκετό.

Γράφει ο
ΤΕΡΖΑΚΗΣ Κ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
Χειρ. Γυναικολόγος-Μαιευτήρας MD.
Πιστοποιημένος στην κολποσκόπηση HSCCP
ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ-ΜΑΙΕΥΤΙΚΟ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΤΡΑΣ
www.facebook.com/iatreioObGyn