Δέκα χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από τότε που η Πάτρα έγινε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Ήταν μια διοργάνωση η οποία σύμφωνα με τις τότε εκτιμήσεις κόστισε στη πόλη μας 25 εκατομμύρια ευρώ, με τους κύκλους της Πάτρας από την άλλη να μιλούν για πάνω 100 εκατομμύρια, ποσό που αν αναλογιστεί κανείς το τι άφησε στην κληρονομιά της Πάτρας μοιάζει αδιανόητο.

Μιλώντας για κληρονομιά, πρόσφατα με αφορμή την παράσταση του Χορευτικού Τμήματος του Δήμου Πατρέων, σε έναν χώρο που "γεννήθηκε" μέσα από την Πολιτιστική Πρωτεύουσα, αντικρίσαμε ένα στολίδι της πόλης να έχει αφεθεί στην τύχη του και να παρουσιάζει εικόνες ντροπής που σε τίποτα δεν συνάδουν με το ποσό που σπαταλήθηκε για την κατασκευή του. Αλλά σε αυτό θα αναφερθούμε παρακάτω...

Για πολλούς Πατρινούς λοιπόν η συγκεκριμένη διοργάνωση αποτελεί πηγή οργής και απογοήτευσης, καθώς η χώρα σήμερα δοκιμάζεται μέσα από μία περίοδο ύφεσης, ενώ πολλοί αναρωτιούνται για το πραγματικό όφελος που είχε η Αχαϊκή Πρωτεύουσα εκείνο το διάστημα.

Και επειδή ως Έλληνες έχουμε την νοοτροπία να λέμε... "εντάξει μωρέ περασμένα ξεχασμένα" ή "ό,τι έγινε - έγινε" σκεφτήκαμε να αλλαξοδρομήσουμε από αυτό τον τρόπο σκέψης και να ψάξουμε σε βάθος για το τι έγινε τότε. Γιατί αν είμαστε τόσο βολικοί όλοι μας και ξεχνάμε πως φτάσαμε μέχρι εδώ σήμερα ας μην απορούμε γιατί τα μέτρα συνεχίζονται από τις κυβερνήσεις και γιατί βγάζουμε εμείς οι ίδιοι το φίδι της κρίσης από την τρύπα.

Κάποιοι προφανώς την ξεκίνησαν και αν δεν πάρουν εκείνοι την ευθύνη τότε θα μιλάμε για ένα βαρέλι δίχως πάτο.


Γυρίζοντας τον χρόνο πίσω η Πάτρα, η «πρωτεύουσα» της Δυτικής Ελλάδας, επιλέχθηκε το 2006 για Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, μετά την Αθήνα το 1985 και τη Θεσσαλονίκη το 1997.

Η πρωτεργάτης αυτής της πολιτιστικής πρωτοβουλίας ήταν η Ελληνίδα ηθοποιός και Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού, κα. Μελίνα Μερκούρη. Πρόκειται για έναν ετήσιο θεσμό, του οποίου οι ρίζες εντοπίζονται τη δεκαετία του 1980.

Το κύριο πολιτιστικό πρόγραμμα ξεκίνησε επισήμως το Σάββατο 14 Ιανουαρίου με την τελετή εγκαινίων στην αίθουσα Λεονάρντο Ντα Βίντσι.

Ένα κτήριο που σπαταλήθηκαν χιλιάδες ευρώ για να φιλοξενήσει τις τότε εκθέσεις και σήμερα χρησιμοποιείται ως πρόχειρο κατάλυμα από τους μετανάστες.


H αίθουσα Ντα Βίντσι τότε...


H αίθουσα Ντα Βίντσι σήμερα...

Στα πλαίσια του πολιτιστικού προγράμματος πραγματοποιήθηκαν πολλές εκθέσεις και ποικίλες μουσικές και θεατρικές παραστάσεις καλλιτεχνών και σχημάτων από όλη την Ευρώπη.

Πέρα από το κύριο πολιτιστικό πρόγραμμα τα επιπρόσθετα τμήματά του "Ευρώπη@Πάτρα" έλαβαν χώρα την περίοδο 10-30 Σεπτεμβρίου 2006. Κύριος στόχος τους ήταν η επίτευξη μίας συνάντησης των Ευρωπαίων πολιτών και η παρουσίαση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας της κάθε συμμετέχουσας χώρας με την φιλοξενία ερασιτεχνών καλλιτεχνών από διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες.

Έτσι χώροι ξεχασμένοι όπως το Παλαιό Πτωχοκομείο ή το κτήριο Μαραγκόπουλου ανακαινίστηκαν ενώ στην προσπάθεια της ανακατασκευής υπήρξαν και απρόοπτα, όπως η καταστροφή της οροφής του Παλαιού Αρσακείου.


Η σύνθεση του Οργανισμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Πάτρα 2006 Α.Ε.»

Τα πρόσωπα που στελέχωσαν το διοικητικό συμβούλιο του Οργανισμού «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Πάτρα 2006 Α.Ε.» είχαν οριστεί κατά τη συνάντηση του υφυπουργού Πολιτισμού, Πέτρου Τατούλη, με τον δήμαρχο Πατρέων, Ανδρέα Καράβολα.

Ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Τατούλης είχε υπογραμμίσει το γεγονός ότι ο Οργανισμός καλείται να ανταποκριθεί στο πρώτο μεγάλο μεταολυμπιακό στοίχημα και τόνισε την ανάγκη συμμετοχής του συνόλου των τοπικών φορέων αλλά και των ίδιων των πολιτών στην όλη προσπάθεια.

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Πατρέων κ. Καράβολας είχε επιβεβαιώσει τη στενή συνεργασία του Δήμου με το υπουργείο Πολιτισμού και είχε εκφράσει την αισιοδοξία αλλά και τη βεβαιότητά του ότι η Πάτρα θα αποτελέσει σημείο αναφοράς στη ιστορία του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας.

Το 15μελές διοικητικό συμβούλιο εν τέλη ήταν το ακόλουθο:

1. Καράβολας Ανδρέας, Δήμαρχος Πατρέων, Πρόεδρος

2. Καββαδάς Παναγιώτης, Γενικός Γραμματέας της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος

3. Κατσικόπουλος Δημήτριος, Νομάρχης Αχαΐας

4. Χατζηθεοδώρου Χρήστος, Πρύτανης Πανεπιστημίου της Πάτρας

5. Αλεξόπουλος Γρηγόρης, Πρόεδρος της Τοπικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Αχαΐας

6. Φλωράτος Ευάγγελος, εκπρόσωπος μείζονος μειοψηφίας στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Πάτρας

7. Καραχάλιος Σπύρος, δημοτικός σύμβουλος της πλειοψηφίας του Δημοτικού Συμβουλίου

8. Ροϊλός Χρήστος, εκπρόσωπος του ΥΠΠΟ

9. Βαράγκης Ιωάννης, Καθηγητής Παν/μίου Πατρών

10. Μαρινάκης Παύλος, Δικηγόρος

11. Ρουμελιώτης Δημήτριος, Μηχανικός

12. Σιαφαρίκας Παναγιώτης, Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου

13. Παϊπέτης Στέφανος, Καθηγητής Παν/μίου Πατρών

14. Πολυδωρόπουλος Άγγελος, Καθηγητής ΤΕΙ Πάτρας

15. Γατοπούλου Ευγενία, Διευθύντρια Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δυτικής Ελλάδας.

Την κύρια πάντως υπευθυνότητα είχαν οι κύριοι Θάνος Μικρούτσικος, Χρήστος Ροϊλός και Αλέξης Αλάτσης.


Χρήστος Ροϊλός - Roberto Benigni - Αλέξης Αλάτσης


Πέτρος Τατούλης - Ανδρέας Καράβολας

Το κλίμα πάντως από την αρχή φαινόταν δυσοίωνο. Οι τριβές στον Δήμο Πατρέων έδιναν και έπαιρναν ενώ ο προγραμματισμός της διοργάνωσης "έμπαζε νερά" από παντού σε ότι είχε να κάνει με τις εκδηλώσεις αλλά και τις τοποθεσίες.

Πολλοί ήταν αυτοί που υποστήριζαν πως τα χρήματα θα έπρεπε να διατεθούν στην επισκευή των ήδη παρόντων χώρων όπως το Δημοτικό Θέατρο Απόλλων ή την Δημοτική Βιβλιοθήκη.

Άλλοι πάλι επέμεναν στην γνώμη τους πως έπρεπε να φτιαχτούν νέοι χώροι έτσι ώστε να αναθερμανθεί το ενδιαφέρον του κοινού για τις εκδηλώσεις.

Παράλληλα σαν κερασάκι στην τούρτα ήρθε και η παραίτησή από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θάνου Μικρούτσικου. 

Ο κ. Μικρούτσικος έστειλε μια πολυσέλιδη επιστολή παραίτησής προς τον δήμαρχο Πατρέων Ανδρέα Καράβολα, στην οποία επικαλούταν οργανωτικά προβλήματα και ελλείψεις στη διοργάνωση της εκδήλωσης.

Το υπουργείο Πολιτισμού, από την πλευρά του, θεώρησε ότι η παραίτηση «δεν ήταν μεγάλη έκπληξη» και κατηγόρησε τον κ. Μικρούτσικο για ασυνέπεια και για μεθοδευμένη πολιτική όξυνση.

Στο κείμενο της παραίτησής του ο κ. Θάνος Μικρούτσικος περιέγραψε τους λόγους που τον οδήγησαν σε αυτή και συγκεκριμένα ανέφερε ότι «ο Φορέας της Πολιτιστικής συγκροτήθηκε με καθυστέρηση έχοντας πολλά λάθη, δομή και διατάξεις που δεν προσιδιάζουν σε σύγχρονο πολιτιστικό θεσμό και μάλιστα ευρωπαϊκού επιπέδου».

Ο κ. Μικρούτσικος εστίασε στα προβλήματα συνεργασίας με το συντονιστή της Εκτελεστικής Επιτροπής Χρήστο Ροϊλό, λέγοντας ότι «τους τελευταίους δύο μήνες οι συνεργάτες μου κι εγώ δεχόμαστε καθημερινώς αυξανόμενες προκλήσεις από το συντονιστή και τους συνεργάτες του που πέραν της μείωσης της προσωπικότητάς μας, αντικειμενικά οδηγούν στην απαξίωση του καλλιτεχνικού προγράμματος», προσθέτοντας πως «ορθώνουν εμπόδια για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεων».


Ο Θάνος Μικρούτσικος

Η απάντηση του υπουργείου

Από την πλευρά του το υπουργείο Πολιτισμού κατηγόρησε τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης ότι παραιτείται «προφασιζόμενος δυσκολίες κατά την άσκηση του έργου του». 

«Δεν είναι τυχαίο ότι προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου στο τέλος Νοεμβρίου αναβλήθηκε επειδή το καλλιτεχνικό πρόγραμμα δεν ήταν ολοκληρωμένο και όταν ζητήσαμε με επιστολή στις 19 Δεκεμβρίου να ανακοινώσουμε το καλλιτεχνικό πρόγραμμα και να ενημερώσουμε την κοινή γνώμη για την πορεία των έργων σε νέα κοινή συνέντευξη Τύπου την 3/1/2006 ο κ. Μικρούτσικος αρνήθηκε. Την ίδια ημέρα που ζητούσαμε να πραγματοποιηθεί η συνέντευξη ανακοινώθηκε και η παραίτησή του».

Και η ανακοίνωση κατέληξε: «Η παραίτηση είναι πολιτικός ελιγμός ή ο καλλιτεχνικός διευθυντής φοβάται την κριτική για το πρόγραμμα που συνέθεσε;».


Χαρακτηριστικά της κατάστασης που επικρατούσε ήταν και τα δημοσιεύματα του Αθηναϊκού τύπου εκείνη την περίοδο, αναδεικνύοντας την προβληματική εικόνα που έβγαζε η πόλη μας κατά έξω.

Δείτε τι είχε έγραψε η Κρουστάλλη Δήμητρα στο "Βήμα" στις 23/10/2005:

Τα έργα, οι καταγγελίες και οι... αρπαχτές

"H Πάτρα, φημισμένη για τις αποκριάτικες εκδηλώσεις της, μετέτρεψε ακόμη και την Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006 σε καρναβάλι. Δύο μήνες πριν από την έναρξη του εορταστικού έτους, και δεν έχει οριστεί ούτε η ημερομηνία της επίσημης τελετής έναρξης (στην οποία προσκαλούνται οι υπουργοί Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης και πνευματικές προσωπικότητες) ούτε υπάρχει κατάλληλος χώρος για να φιλοξενήσει τέτοιο γεγονός. Το πιο αξιοπρεπές κτίριο της πόλης, το παλαιό θέατρο (έργο Τσίλερ), χωράει μετά βίας 150 άτομα - συζητείται ακόμη και η πρόταση να στηθεί για την περίσταση θέατρο-τέντα. H κρίση στη διοργάνωση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας έχει επηρεάσει όλες τις πλευρές της ζωής στην πόλη. Τοπικές αρχές, παράγοντες της πόλης, πολιτικοί, προμηθευτές, επιχειρηματίες, καλλιτέχνες και άνθρωποι του πνεύματος έχουν εμπλακεί σε ένα σίριαλ καταγγελιών, δηλητηριάζοντας την ατμόσφαιρα. Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006 - μια πόλη στα πρόθυρα νευρικής κρίσης. 

H αρχή της ιστορίας εντοπίζεται το 1998. Σύμφωνα με όσα είχαν συμφωνηθεί στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ήταν η σειρά της Ολλανδίας να αναλάβει τη διοργάνωση. Οι Ολλανδοί όμως, επειδή ο θεσμός είχε αρχίσει να χάνει τη λάμψη του, δεν τον διεκδίκησαν με ιδιαίτερη θέρμη στο συμβούλιο υπουργών Πολιτισμού της EE. Ο κ. Ευ. Βενιζέλος εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία, και με το επιχείρημα ότι αν ο θεσμός επέστρεφε στην Ελλάδα θα αναβαπτιζόταν ανέλαβε την Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006. Εκείνη την εποχή διεκδικούσαν τον θεσμό η Πάτρα, η Καλαμάτα και τα Ιωάννινα. Κέρδισε η Πάτρα, με καθαρά πολιτικά κριτήρια, και το γεγονός ανακοινώθηκε στους κατοίκους της πόλης κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου για τις δημοτικές εκλογές. H κίνηση αυτή ελάχιστα βοήθησε τον κ.A. Καράβολα (ΠαΣοΚ) αφού τον δημαρχιακό θώκο κατέκτησε ο κ. Ευ. Φλωράτος (ανεξάρτητος, στηριζόμενος από τη ΝΔ).

Ο κ. Φλωράτος θεώρησε την ανάθεση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας στην Πάτρα «προεκλογικό πυροτέχνημα» και ουσιαστικά αμφισβητούσε ότι η πόλη ανέλαβε τον θεσμό. Από εκεί ξεκίνησε η αμέριμνη διονυσιακή πορεία της πόλης προς το 2006.

Κινούμενος με αυτή τη λογική, ο δήμος επί περίπου δυόμισι χρόνια δεν έκανε απολύτως τίποτε. Στο διάστημα αυτό όμως, επειδή η ανάθεση έγινε όπως έγινε, χωρίς να υποβληθεί φάκελος διεκδίκησης, η EE περίμενε έναν ολοκληρωμένο φάκελο με προτάσεις από τον Δήμο Πατρέων. Οταν ο κόμπος έφτασε στο χτένι, ο κ. Βενιζέλος κάλεσε τον κ. Φλωράτο και του ζήτησε να ετοιμάσει ένα master plan. Για τον σκοπό αυτόν το υπουργείο Πολιτισμού διέθεσε στην πόλη 150 εκατ. δραχμές. Με τα πολλά, υποβλήθηκε ένας φάκελος στην EE το 2001, τον οποίο ο τότε πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού κ. Μισέλ Ροκάρ απέρριψε και σχεδόν αφαίρεσε τη διοργάνωση από την Ελλάδα. Ο κ. Βενιζέλος πήγε ξανά στις Βρυξέλλες με ένα επιτελείο από γνωστές προσωπικότητες του πνεύματος και κατόρθωσε να ανατρέψει την κατάσταση. H Πάτρα όμως ετέθη υπό κηδεμονία.

Το 2002 είναι ξανά έτος δημοτικών εκλογών. Δήμαρχος αναδεικνύεται ο κ. Καράβολας και με προτροπή του υπουργείου Πολιτισμού δημιουργεί έναν φορέα, την Αναπτυξιακή Αχαΐας AE, προκειμένου να υλοποιηθούν τα απαραίτητα έργα. Το δημοτικό συμβούλιο της πόλης υποβάλλει για πρώτη φορά πρόταση για συγκεκριμένα έργα την άνοιξη του 2003. Από αυτά επιλέγονται 18 έργα και αναζητούνται κονδύλια. Το υπουργείο Οικονομικών εγγράφει στον προϋπολογισμό τις σχετικές εντολές χρηματοδότησης τον Νοέμβριο του 2003. Από τότε και μετά άρχισε ένας αγώνας δρόμου που προβλέπεται να τελειώσει μετά το πέρας της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2006. Ο δήμος προσλαμβάνει έναν τεχνικό σύμβουλο προκειμένου να προλάβει τα ασφυκτικά πλέον χρονοδιαγράμματα, ο οποίος ξεκινά να δουλεύει προτού υπογράψει σύμβαση, αναγνωρίζοντας τις πιεστικές ανάγκες. Τον Μάρτιο του 2004 όμως γίνονται εθνικές εκλογές και αλλάζει η κυβέρνηση. Πρώτο μέλημα του νέου υφυπουργού Πολιτισμού κ. Π. Τατούλη ήταν να απολύσει τον τεχνικό σύμβουλο. Αμέσως μετά μείωσε τα έργα από 18 σε τέσσερα. Επίσης κατήργησε την εταιρεία του δήμου και έφτιαξε έναν κρατικό οργανισμό. Παράπλευρη απώλεια ο κ. Γ. Δημαράς, αρμόδιος αντιδήμαρχος για τα έργα πολιτισμού, ο οποίος ύστερα από αυτές τις αλλαγές δήλωσε παραίτηση.

Ο Οργανισμός «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, Πάτρα 2006 AE» ανέλαβε τη διοργάνωση του θεσμού τον Μάρτιο του 2005. Πρόκειται για ένα ευέλικτο νομικό σχήμα, ως προς τη διαχείριση των δημόσιων κονδυλίων, που διοικείται από 15μελές διοικητικό συμβούλιο στο οποίο συμμετέχουν (όπως και στην πενταμελή εκτελεστική επιτροπή) οι κκ. Καράβολας και Δ. Κατσικόπουλος, νομάρχης Αχαΐας, αμφότεροι προσκείμενοι στο ΠαΣοΚ. Συντονιστής της εκτελεστικής επιτροπής του οργανισμού ανέλαβε ο κ. Χρ. Ροϊλός, το όνομα του οποίου ήρθε στην επικαιρότητα προ ολίγων εβδομάδων εξαιτίας καταγγελιών μελών της ΔΑΚΕ για παράνομες προσλήψεις και για κατασπατάληση χρήματος, για παράδειγμα το γεύμα των 30.000 ευρώ στους ξένους πρεσβευτές.

H κατάσταση που επικρατεί στην Πολιτιστική Πρωτεύουσα έχει επηρεάσει την κοινωνική, επιχειρηματική, καλλιτεχνική και πολιτική ζωή στην Πάτρα. «Δημιουργήθηκε τέτοιο κλίμα απαξίας του θεσμού και νοοτροπίας της αρπαχτής, ώστε οι καταγγελίες πέφτουν βροχή.Αντί να κινητοποιηθεί δημιουργικά η πόλη, έχουμε εμπλακεί όλοι σε μια μίζερη κατάσταση»ομολογεί ένας από τους παλαιούς πολιτικούς της Αχαΐας. H κρίση εκτυλίσσεται ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα, σε αυτό των υποδομών, στο πολιτικό και στο καλλιτεχνικό.

Αυτή τη στιγμή ο δήμος δεν έχει στα χέρια του ούτε μία ολοκληρωμένη μελέτη για τα τέσσερα έργα που απέμειναν στον σχεδιασμό, προϋπολογισμού 15 εκατ. ευρώ (ανοιχτό θέατρο Ρηγανόκαμπου, μετατροπή παλαιού νοσοκομείου σε εκθεσιακό χώρο, μετατροπή παλαιών αποθηκών του ΑΣΟ σε χώρο πολιτισμού και αθλητισμού, αξιοποίηση έλους Αγυιάς). Επίσης δρομολογείται η μελέτη για τη δημιουργία κλειστού θεάτρου στον χώρο του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου. Για τις ανάγκες των εκδηλώσεων θα ενοικιαστούν κάποια κτίρια (π.χ. πτωχοκομείο), για τα οποία έχουν προϋπολογιστεί 5 εκατ. ευρώ επιπλέον. «Θα εκτελούνται έργα και κατά τη διάρκεια του ερχόμενου έτους. Εχουμε συνεννοηθεί όμως να μη γίνονται στα συγκεκριμένα σημεία ταυτόχρονα με τις εκδηλώσεις» δηλώνει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος κ. Λάζαρης.

Στο πολιτικό επίπεδο θρυαλλίδα αποτέλεσαν οι προσλήψεις στον οργανισμό. H δυσαρέσκεια ξεκίνησε από την επιμονή του κ. Τατούλη να διορίζει αρκάδες συγχωριανούς του στην Αχαΐα (π.χ. ο κ. I. Παρασκευουλάκος, διευθυντής διοικητικών και οικονομικών υπηρεσιών, και ο κ. Δ. Ρουμελιώτης, μέλος του ΔΣ, πολιτικός μηχανικός, ο οποίος λένε ότι διαθέτει βενζινάδικο έξω από το Αίγιο). Μετά ήρθαν οι καταγγελίες για προσλήψεις με αδιαφανείς διαδικασίες - μεγαλύτερη συζήτηση έγινε για την κόρη του ελεγκτή οικονομικών κ. Αρτελάρη, η οποία όμως, λένε, διέθετε τα απαραίτητα τυπικά προσόντα. Ο κ. Ροϊλός αντέτεινε ότι όλες οι προσλήψεις έγιναν σύμφωνα με τον ιδρυτικό νόμο 3322/2005 του οργανισμού και αφορούσαν εξειδικευμένο προσωπικό. Στον χορό μπήκε η ΔΑΚΕ με καταγγελίες για κατασπατάληση χρήματος, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει «γαλάζιος» εμφύλιος στην Αχαΐα, στον οποίο έχουν εμπλακεί και οι βουλευτές της ΝΔ, με τον κ. N.Νικολόπουλο να συντηρεί με κάθε δημόσια εμφάνισή του την ένταση. Κρίση υποβόσκει και στο δημοτικό συμβούλιο της πόλης, καθώς ευαρίθμητο κομμάτι της πλειοψηφίας διαφωνεί με τους χειρισμούς Καράβολα, αλλά προς το παρόν δεν εκδηλώνεται επισήμως. 
Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα

Σε ό,τι αφορά το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, τα πυρά συγκεντρώνει ο καλλιτεχνικός διευθυντής κ. Θάνος Μικρούτσικος. Ντόπιοι καλλιτέχνες και σχήματα, με επίκεντρο το ιστορικό βιβλιοπωλείο «Πολύεδρο», διαμαρτύρονται για τον αποκλεισμό τους από τις εκδηλώσεις. Επίσης υπάρχουν διαμαρτυρίες τόσο για την ποιότητα του προγράμματος, το οποίο, λένε, έχει συρρικνωθεί, όσο και για το κόστος ορισμένων εκδηλώσεων οι οποίες κλείστηκαν μέσω ατζέντηδων. Το 2006 στην Πάτρα δεν θα γίνει ούτε μία αρχαιολογική έκθεση, ενώ κατά παράδοση το υπουργείο Πολιτισμού διοργάνωνε τέτοιες εκθέσεις στις άλλες Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης. Βεβαίως, υποστηρίζει η άλλη πλευρά, είναι δύσκολο να ετοιμάσεις πρόγραμμα εκδηλώσεων όταν δεν υπάρχουν οι χώροι που θα τις φιλοξενήσουν. Παράλληλα η φιλοσοφία των εκδηλώσεων είναι να λειτουργήσει η πόλη σαν πύλη προς τη Δύση και να ενισχυθούν η εικόνα της και η πολιτιστική της δραστηριότητα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο."


Μετά από λίγο καιρό για το θέμα είχε γράψει και η Όλγα Σελλά στην "Καθημερινή":

«Πάτρα 2006»: Tα συν και τα πλην της διοργάνωσης

"Αν ήμασταν σε τηλεπαιχνίδι, η ερώτηση θα ήταν πόσες φορές προβλήθηκαν στιγμιότυπα από τις ίδιες παραστάσεις και δρώμενα της Πάτρας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2006. Το φιλμάκι που προβλήθηκε χθες το μεσημέρι στο αμφιθέατρο του ΥΠΠΟ -μια επανάληψη από τα highlight της διοργάνωσης που βαίνει στο τέλος της- έδινε αυτή την εντύπωση (Μπενίνι, Χοσέ Καρέρας, Κίρι τε Κανάουα, η έκθεση σχεδίων του Ντα Βίντσι). Λίγο πριν, στο τραπέζι των συσκέψεων της αίθουσας του ΥΠΠΟ, ο συντονιστής του «Πάτρα 2006» Χρήστος Ροϊλός, ο καλλιτεχνικός διευθυντής Αλέξης Αλάτσης και ο δήμαρχος Πατρέων και πρόεδρος του Οργανισμού Α. Καράβολας, είχαν παρουσιάσει τον απολογισμό της διοργάνωσης.

Παρά τους αριθμούς που δηλώθηκαν (296 παραστάσεις, 22 εικαστικές εκθέσεις και 10 εκδηλώσεις ανοιχτού χώρου) ελάχιστα είναι τα πολιτιστικά γεγονότα που πέρασαν τα όρια της πόλης. Αλλά μάλλον και μέσα στην πόλη ήταν μικρή η συμμετοχή στις εκδηλώσεις, αφού σ' έναν πληθυσμό 160 χιλ., πουλήθηκαν συνολικά 100 χιλ. εισιτήρια και εκτιμάται ότι πέρασαν από τις παραστάσεις 400 χιλ. άνθρωποι (του Καρναβαλιού συμπεριλαμβανομένου).

Ομολογουμένως, μπροστά στις μυθικές σπατάλες της «Θεσσαλονίκης Πολιτιστικής Πρωτεύουσας», το κόστος των διοργανώσεων που φιλοξένησε η Πάτρα δεν ήταν ιδιαίτερα υψηλό: συνολικός προϋπολογισμός 26.250.000 ευρώ, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος προήλθε από το ΥΠΠΟ. Με 5 εκατ. ευρώ επιπλέον χρηματοδότησε το ΥΠΠΟ τον δήμο Πατρέων για την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων υποδομής. Πάντως, ο μόνος νέος πολιτιστικός χώρος που μένει στην πόλη είναι το προκάτ «Εργοστάσιο Τέχνης», χωρητικότητας 820 ατόμων. Τα υπόλοιπα είναι αναπλάσεις προσόψεων (Παλαιό Πτωχοκομείο, Εκθεσιακός Χώρος Λαδόπουλου, Κτίριο Μαραγκόπουλου, Παλαιό Αρσάκειο Σχολείο, Αποθήκες Bari, Μύλοι Αγ. Γεωργίου). Ο δήμαρχος Πατρέων αντέτεινε ότι «οι υποδομές δεν είναι αυτοσκοπός χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους».

Οι διοργανωτές παραδέχθηκαν ότι δεν φρόντισαν όσο έπρεπε την προβολή των εκδηλώσεων «ήταν σ' αυτά που δεν πήγαν καλά», αλλά άφησαν και μία αιχμή για την αθηνοκεντρική αντιμετώπιση. Στις δυσκολίες συμπεριέλαβαν, επίσης, την παραίτηση του προηγούμενου Καλλιτεχνικού Διευθυντή Θάνου Μικρούτσικου, τρεις μέρες μετά την έναρξη του Πολιτιστικού Ετους. Στα ατού τους, οι διοργανωτές περιέλαβαν την απόλυτη διαφάνεια στη διαχείριση των χρημάτων και την τήρηση του νομικού πλαισίου που τέθηκε. «Δουλειά μιας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είναι να βάλει βάσεις, ν' ανοίξει δρόμους, κανάλια πολιτισμού». Οσο για το κέρδος, «είναι ότι όλοι αποκτήσαμε εμπειρίες»".


Όταν λοιπόν όλη αυτή η σεμνή τελετή έλαβε τέλος δεν ήταν λίγοι εκείνοι που αναρωτήθηκαν πως ήταν δυνατόν να σπαταλήθηκαν τόσα πολλά χρήματα για μια τόσο πρόχειρη διοργάνωση. Μια διοργάνωση που θα μπορούσε τουλάχιστον να αφήσει κληρονομιά στην πόλη τις υποδομές της.

Αλλά ούτε αυτό κατέστη δυνατόν. Κι αυτό γιατί οι υπεύθυνοι που είχαν την ευθύνη τους εκείνη την περίοδο δεν φρόντισαν ποτέ τα κτήρια αυτά να συνεχίσουν την λειτουργία τους και στην συνέχεια.

Έτσι κτήρια που σπαταλήθηκαν χιλιάδες ευρώ για να δημιουργηθούν έγιναν... αόρατα και χωρίς ταυτότητα.

Ένα από αυτά ήταν και το Θέατρο Τέχνης ή Εργοστάσιο Τέχνης, όπως το λένε πολλοί σήμερα.


Γιορτή γευσιγνωσίας στο Θέατρο Τέχνης εν έτη 2006

Το προκατασκευασμένο θέατρο στο χώρο του Λαδόπουλου κατασκευάστηκε για τις ανάγκες της διοργάνωσης μέσα σε 80 ημέρες με κόστος που άγγιξε το 1.500.000 ευρώ. Ο λογαριασμός όμως δεν σταμάτησε εκεί. Το Θέατρο όπως ήταν λογικό έπρεπε να φέρει τον ανάλογο εξοπλισμό και έτσι δαπανήθηκαν σχεδόν άλλα 4.000.000 ευρώ για κλιματισμό, ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα κ.α. 

Ήταν μια μοντέρνα λυόμενη μεταλλική κατασκευή που λειτούργησε ως θέατρο και πολυχώρος από τον Απρίλιο του 2006 και για λίγες μόνο παραστάσεις μέχρι και το 2008.

Δείτε βίντεο με παραστάσεις που είχαν γίνει εκείνο το διάστημα:


Λύκειο των Ελληνίδων Πατρών - Παράσταση 'Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006


Ματωμένος Γάμος - Tώρα νυφούλα μου χρυσή

Το προκατασκευασμένο θέατρο στο χώρο του Λαδόπουλου έχει τα παρακάτω τεχνικά χαρακτηριστικά:

  • Οικοδόμημα 1980 τ.μ. από μέταλλο και γυψοσανίδα.
  • Σκηνή 13Χ16 - Χωρητικότητα 880 θεατές και 400 καλλιτέχνες.
  • 5 είσοδοι, 14 τουαλέτες για το κοινό, και κλιματισμό τελευταίας τεχνολογίας.
  • Μεγάλα καμαρίνια με ντους και μόνιτορ.

Στην διάρκεια της "Πολιτιστικής Πρωτεύουσας", είχε εμφανιστεί live στο λυόμενο νέο θέατρο η σπουδαία λυρική ερμηνεύτρια από τον Καναδά Κ. τε Κανάουα στα τέλη Απριλίου (του 2006). Είχε επίσης φιλοξενηθεί γιορτή γευσιγνωσίας από πρεσβείες ξένων χωρών, αργότερα η παράσταση «Η Κατσαρίδα» ενώ στα επόμενα δύο χρόνια στο συγκεκριμένο θέατρο με την μεγάλη σκηνή και την επικλινή κατασκευή των καθισμάτων είχε μιλήσει και ο τέως Πρωθυπουργός της χώρας Κώστας Καραμανλής σε πολιτική εκδήλωση της ΝΔ.

Όπως προαναφέραμε δυστυχώς λειτούργησε μόνο για δύο έτη, έως τον σεισμό του 2008.

Ήταν η σεισμική δόνηση των 6.5R στην Ανδραβίδα που κατά επέκταση επηρέασε και πολλά κτήρια της Πάτρας όπως και το συγκεκριμένο.

Μετά από μελέτες λοιπόν που έγιναν στον χώρο διαπιστώθηκε πως το κτήριο είχε πρόβλημα στατικότητας και έτσι κρίθηκε πως δεν έπρεπε να ξαναχρησιμοποιηθεί.


To παράδοξο της υπόθεσης είναι πως το πρόβλημα, ήταν σύμφωνα με μηχανικούς της Πάτρας, τυπικής διαδικασίας και σε καμία περίπτωση δεν έπρεπε να κλείσει.

Όπως ανέφερε ο υπεύθυνος του χορευτικού τμήματος του Δήμου Χρήστος Γιαννόπουλος στο patrasevents.gr: "Ήταν παγκόσμια πρωτοτυπία ένα λυόμενο κτήριο σαν το συγκεκριμένο να έχει κριθεί σεισμόπληκτο.

Έτσι εύλογα δημιουργούνται ερωτήματα για το αν το Θέατρο έκλεισε όντως λόγω στατικότητας ή απλά ήταν μια αφορμή για να μην έχει κανείς πρόσβαση σε αυτό".

Σύμφωνα με τον κ. Γιαννόπουλο: "Tο αμέσως επόμενο διάστημα το Θέατρο λεηλατήθηκε, όχι με τον τρόπο που βγήκε εκείνη την περίοδο κατά έξω αλλά μέσω μιας... ημιπαράτυπης εκποίησης του εξοπλισμού για να ξεχρεωθούν τα πολιτιστικά έξοδα που εκρεμμούσαν από το 2006.

Έξοδα που δεν καλύπτονταν από το Υπουργείο Οικονομικών εκείνη την εποχή και έπρεπε με κάποιον τρόπο να εξοφληθούν.

Χωρίς να πάρει λοιπόν κανείς χαμπάρι, η κονσόλα ήχου αξίας 1.000.000 ευρώ, η κονσόλα φωτισμού, ένα πιάνο, οι προβολείς αλλά και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές έκαναν φτεράΦανταστείτε μόνο πως για να αφαιρεθεί όλος αυτός ο κλιματισμός χρειαζόταν γερανός, άρα μιλάμε για ένα οργανωμένο σχέδιο και όχι για μια τυχαία κλοπή".

"Μιλάμε ουσιαστικά για έξοδα που αν αθροιστούν από το σύνολο της διοργάνωσης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την δημιουργία ενός νέου νοσοκομείου στην πόλη" καταλήγει.


Δείτε στο παρακάτω βίντεο πως ήταν εκείνη την περίοδο το Θέατρο Τέχνης όπως και άλλα κτήρια

Λίγο καιρό μετά το Χορευτικό του Δήμου Πατρέων ζήτησε την άδεια από τον τότε Πρόεδρο του Πολιτιστικού Οργανισμού κ. Αντώνη Σκιαθά να μπουν οι χορευτές στο Θέατρο και εθελοντικά να το καθαρίσουν και να βάλουν τα πράγματα σε μια σειρά, πραγματοποιώντας παράλληλα μια παράσταση στην κεντρική σκηνή ώστε ο χώρος να αναδειχτεί και να πάρει και πάλι ζωή.

Η απάντηση όμως που έλαβε το Χορευτικό από τον κ. Σκιαθά ήταν αρνητική κάνοντας λόγο για έλλειψη ασφάλειας στο Θέατρο.

Έτσι λίγο καιρό μετά ήρθε και το οριστικό χτύπημα γι' αυτό το πολιτιστικό στολίδι.

Με τις πόρτες να είναι ανοιχτές, αφού οι υπεύθυνοι της Πολιτιστικής δεν μερίμνησαν ώστε να περάσει η διαχείριση του Θεάτρου στον Δήμο Πατρέων, ο χώρος μετατράπηκε σε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για να αρπάξουν ότι βρουν διάφοροι επιτήδειοι.

Πίνακες ρεύματος, σωλήνες κεντρικής θέρμανσης αλλά και τα καλώδια από όλους τους τοίχους ριμάχτηκαν από τους «κυνηγούς» χαλκού που στην πλειοψηφία τους ήταν ρομά.

Ο τότε αρμόδιος αντιδήμαρχος Γιώργος Σιγαλός προχώρησε σε υποβολή μήνυσης κατά αγνώστων με το θέμα να μένει εκεί.


Στο ίδιο μήκος κύματος συναντάει κανείς σήμερα και το μεγάλων διαστάσεων κεντρικό μηχάνημα παραγωγής χαρτοπολτού έξω από το Θέατρο Τέχνης.

Το μηχάνημα αυτό, εκτίθεται πλέον μόνο του, στο μέσο του προαύλιου του συγκροτήματος και όπως και τα υπόλοιπα κτήρια του χώρου έχει καταστραφεί.

Μιλάμε για ένα ακόμα σημαντικό μνημείο που ανήκει στο κοινωνικό και οικονομικό παρελθόν της πόλης και που σήμερα χρησιμοποιείτε ως... παρατηρητήριο από τους μετανάστες της περιοχής για να βλέπουν την κίνηση των πλοίων στο λιμάνι.

Δείτε πως ήταν και πως κατάντησε...


Το 2006...


Σήμερα...

Στις 23/09/2009 δόθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο η ανάθεση μελέτης του Θεάτρου στο Πανεπιστήμιο Πατρών για την πιστοποίηση των υλικών της κατασκευής του Εργοστασίου Τέχνης.

Το πρόβλημα όμως ήταν πως οι προμήθειες του, έγιναν για τις ανάγκες της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, με αποτέλεσμα το έργο να συνοδεύεται από έναν ελλιπή φάκελο όσον αφορά τα υλικά κατασκευής του και τις τεχνικές του υποδομές.

Έτσι, για να μπορέσει να προχωρήσει η αδειοδότηση του κτηρίου, θα έπρεπε να υπάρξει μία σειρά μελετών.

Τις αμφιβολίες του για το πόσο ήταν αναγκαίες οι συγκεκριμένες μελέτες, είχε εκφράσει ο τότε δήμαρχος Ανδρέας Φούρας και τελικά αφού κρίθηκαν πολυδάπανες για τα οικονομικά του Δήμου το θέμα έμεινε στο συρτάρι.


Αυτοψία του Δήμου στο Εργοστάσιο Τέχνης...

Στις 09/02/2012 μετά την ενημέρωση από την αστυνομία ότι έγινε νέα διάρρηξη του χώρου του Εργοστασίου Τέχνης στην περιοχή του Λαδόπουλου, ο Αντιδήμαρχος Οικονομικής Διαχείρισης και Αξιοποίησης Δημοτικής Περιουσίας και Κληροδοτημάτων κ. Παναγιώτης Βαφέας, επισκέφθηκε τον χώρο μαζί με υπαλλήλους του Δήμου Πατρέων και έκανε έλεγχο της κατάστασης και καταγραφή των ζημιών.

Διαπιστώθηκε ότι οι διαρρήκτες, είχαν κλέψει καλώδια από δυο πίνακες ηλεκτροδότησης προκειμένου να αποσπάσουν χαλκό.


Παράλληλα την ίδια μέρα έγινε η μεταφορά του ενός από τα δύο πανάκριβα πιάνα που βρισκόταν από την εποχή της Πολιτιστικής του 2006 στις εγκαταστάσεις του Εργοστασίου Τέχνης στου Λαδόπουλου.

Το δεύτερο όπως αναφέραμε νωρίτερα έκανε φτερά... με την βοήθεια γερανού.


Τα χρόνια από τότε πέρασαν μέχρι που το Χορευτικό του Δήμου Πατρέων αποφάσισε να διοργανώσει στον χώρο την καθιερωμένη ετήσια παράσταση του αναζωπυρώνοντας ουσιαστικά το Θέατρο.

Η επιλογή του έχει μία συμβολική σημασία: Το θέμα της εκδήλωσης και ο τίτλος της λεγόταν "Εγκατάλειψη". 

Εγκατάλειψη του πολιτισμού, εγκατάλειψη της τέχνης, εγκατάλειψη των αξιών, σε έναν χώρο που έχει εγκαταλειφθεί και στον οποίο οι χορευτές του Δήμου έδωσαν με τον χορό τους, με την κίνηση τους και την τέχνης τους, ζωή.

Μάλιστα η Δημοτική Αρχή του Κώστα Πελετίδη επέτρεψε στο να ανοίξει ο χώρος (που μόλις τον τελευταίο χρόνο είχε σφραγιστεί) για να αλλάξουν οι χορευτές αλλά και να να περιπλανηθεί ο κόσμος μέσα στο Θέατρο.

Και επειδή ο επιμένων νικά το Χορευτικό την αμέσως επόμενη χρονιά διεκδικώντας την αξιοποίηση του χώρου διοργάνωσε εκ νέου την παράσταση του εκεί με τίτλο αυτή την φορά "Επιμονή".

Μια επιμονή που έφερε αποτελέσματα καθώς το πρώτο βράδυ της παράστασης ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Βασίλης Θωμόπουλος ανέφερε πως η Δημοτική Αρχή κατάφερε να εξασφαλίσει ένα κονδύλι για την ανακατασκευή του Θεάτρου.


Όσο για το τι επικρατεί στο εσωτερικό του Θεάτρου;

Οι εικόνες προκαλούν θλίψη και ερωτηματικά για ποιο λόγο σπαταλήθηκαν συνολικά 5.500.000 ευρώ...

Με αφορμή λοιπόν την παράσταση του Χορευτικού του Δήμου μπήκαμε στα άδυτα του Θεάτρου για να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι την κατάσταση που επικρατεί εκεί σήμερα. 

Μιλάμε ουσιαστικά για ένα λεηλατημένο Θέατρο, με ένα μεγάλο μέρος της σκηνής ξηλωμένη, αρχείο του 2006 πεταμένο παντού, σπασμένους νιπτήρες, ξηλωμένους τοίχους, κατεστραμμένα έπιπλα και πεταμένα ρούχα μεταναστών που είχαν βρει εκεί πρόχειρο κατάλυμα.

Στο πίσω μέρος της εγκατάστασης ο φράχτης έχει παραβιαστεί και πανάκριβα μηχανήματα εξαερισμού και κλιματισμού έχουν εξαφανιστεί. Πίνακες ρεύματος έχουν ξηλωθεί και σωλήνες κεντρικής θέρμανσης επίσης έχουν αφαιρεθεί.

Να σημειώσουμε πως τα καθίσματα των θεατών είναι σε άριστη κατάσταση και είναι τα μόνα που σώθηκαν από το γενικό πλιάτσικο που έγινε.

Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι χαρακτηριστικές:


Οι τουαλέτες του χώρου


Σπασμένες γυψοσανίδες


Η σκηνή του Θεάτρου


Τα καμαρίνια από τον πρώτο έως τον τρίτο όροφο


Τα μηχανήματα εξαερισμού και κλιματισμού

Άραγε οι τότε υπεύθυνοι βλέποντας τις εικόνες αυτές 10 χρόνια μετά έχουν κάτι να απαντήσουν γιατί αφέθηκαν αυτοί οι χώροι στην τύχη τους;

Εμείς πάντως παρατηρώντας τον ζήλο που επιδεικνύει η Δημοτική Αρχή στα θέματα της οικονομίας της Πάτρας και στην απόδοση της δικαιοσύνης, περιμένουνε να ανοίξει τον φάκελο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας ώστε να διευκρινιστεί επιτέλους πόσα λεφτά δαπανήθηκαν και αν αυτά πήγαν σε τσέπες αντί για το καλό της πόλης.

Δείτε και άλλες φωτογραφίες από τους σκοτεινούς διαδρόμους του Θεάτρου...


Καταλήγοντας και φτάνοντας στο σήμερα ο Αντιδημάρχος Αρχιτεκτονικού Έργου, Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Μηχανολογικού Εξοπλισμού Χρήστος Κορδάς ανέφερε στο patrasevents.gr πως από τις αρχές του Οκτώβρη ο Δήμος Πατρέων πρόκειται να προχωρήσει σε μελέτες για να κριθεί σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα η υποδομή του Θεάτρου και στην συνέχεια τα συνεργεία του Δήμου αλλά και άλλοι τεχνικοί θα κάνουν τις απαραίτητες εργασίες ανακαίνισης έτσι ώστε το Θέατρο Τέχνης να πάρει και πάλι ζωή.

Για το έργο έχει εγκριθεί σχετικό κονδύλι από την Ευρωπαική Ένωση αλλά λόγω της καθυστέρησης καταβολής των χρημάτων ο Δήμος προτίθεται να βάλει τα χρήματα από την τσέπη του αναπληρώνοντας τα στην συνέχεια από την επιχορήγηση του έργου...

Για να δούμε λοιπόν... Θα ξανανοίξουν τα φώτα στη σκηνή ή θα πέσει σκοτάδι για πάντα; 

O χρόνος θα δείξει...


Οι σημερινές φωτογραφίες από το Θέατρο Τέχνης, την αίθουσα Ντα Βίντσι και το μηχάνημα χαρτοπολτού είναι του Πάνου Ζησιμόπουλου για το patrasevents.gr.